هایائو میازاکی
1%
  • 0/10

بازنگری به فیلم Castle in the Sky – اولین انیمه استودیو جیبلی

سفری به شهر افسانه‌ای لاپوتا

بازنگری به فیلم Castle in the Sky – اولین انیمه استودیو جیبلی ۰ ۰۱ دی ۱۴۰۲ مقالات جانبی انیمه کپی لینک

فیلم قلعه‌ای در آسمان، اولین انیمه استودیو جیبلی است که اثر شاخصی در میان فیلم‌های هایائو میازاکی (Hayao Miyazaki) به حساب می‌آید. در این مقاله، فیلم قلعه‌ای در آسمان را معرفی و بازنگری کرده‌ایم.

زمانی که به آثار هایائو میازاکی و استودیو جیبلی فکر می‌کنید، ممکن است به یاد انیمه‌هایی مانند شهر اشباح (Spirited Away) و همسایه من توتورو بیافتید. بدیهی است که این فیلم‌ها نه‌فقط نمادین‌ترین انیمه‌های استودیو جیبلی هستند، بلکه در سینمای کشور ژاپن هم به جایگاه قابل توجهی رسیده‌اند. واقعیت این است که دریایی از انیماتورها و نقاشان ژاپنی در تولید این آثار کلاسیک، نقش داشته‌اند. اما فقط یک مرد در مرکز بهترین فیلم‌های استودیو قرار دارد: هایائو میازاکی. او نابغه‌ای است که کارنامه سینمایی‌اش مملو از انیمه‌های شاهکار است.

قلعه‌ای در آسمان، قطعا یکی از شاهکارهای هایائو میازاکی به حساب می‌آید که تمام مولفه‌های سبکی او را شامل می‌شود. این فیلم با تصاویر دیدنی، قصه اسطوره‌شناسانه و غنای دراماتیک خود می‌تواند حتی در زمره بهترین آثار سینمای ژاپن هم قرار بگیرد. به‌علاوه، میازاکی در این فیلم تلاش کرده است که به مضامین ضد استعماری و ضد نظامی هم بپردازد. موضوعی که نشان می‌دهد انیمه‌های او فقط برای لذت بردن بچه‌ها نیستند. در واقع، شاید بتوان گفت که بزرگسالان از دیدن فیلم‌هایی مثل قلعه‌ای در آسمان یا پورکو روسو (Porco Rosso) لذت بیشتری می‌برند.

داستان اولین انیمه استودیو جیبلی چیست؟

پازو و شیتا، پسر و دختر نوجوانی هستند که قصد دارند تا یک کریستال جادویی را از دست دزدان و نظامیان سودجو، دور نگه دارند. چراکه اگر دست افراد منفعت‌طلب به این کریستال جادویی برسد، مسیر ورود آن‌ها به سرزمین لاپوتا (شهر شناور در آسمان) باز خواهد شد و اتفاقات ناگواری برای انسان‌ها خواهد افتاد. انیمه قلعه‌ای در آسمان به اندازه سرویس تحویل کیکی یا پونیو (انیمه‌های کودکانه میازاکی) دلپذیر نیست، اما به سیاهی شهر اشباح یا پرنسس مونونوکه هم نیست. در عوض، این فیلم داستان خود را در یک فضای تیره و روشن روایت می‌کند.

قبل از قلعه در آسمان، میازاکی دو فیلم بلند را کارگردانی کرده بود. او در سال 1979، انیمه قلعه کاگلیوسترو (دومین اقتباس از مانگای لوپن سوم) را به سفارش استودیو Toho کارگردانی کرد. بعد از این فیلم، میازاکی به فکر ساختن انیمه‌ای بر اساس مانگای دره باد (به قلم خودش) بود. او این انیمه را در سال 1982 کارگردانی کرد و در آن، با فراغ بال، به طرح مضامین مورد علاقه‌اش پرداخت. با وجود این، میازاکی هنوز نتوانسته بود که فیلم خودش را بسازد (منظور، فیلمی است که شامل جهان‌بینی او باشد)؛ تا اینکه مخاطبان با فیلم قلعه‌ای در آسمان مواجه شدند.

میازاکی بعد از تاسیس استودیو جیبلی (Studio Ghibli) بالاخره می‌توانست که اندیشه‌ها و تفکرات فلسفی خود را توضیح دهد. بنابراین قلعه‌ای در آسمان فقط اولین انیمه استودیو جیبلی نیست، بلکه اولین فیلم کامل میازاکی بعد از دو دهه فعالیت است. این فیلم علاوه بر آنکه مملو از غنای مضمونی است، سبکی به‌خصوص را در تصویرپردازی و روایت داستان هم به کار می‌گیرد. به عنوان مثال می‌توان به ترکیب ژانرهای استیم پانک، علمی تخیلی و فانتزی (از نوع قصه‌های پریان) اشاره کرد که قلعه‌ای در آسمان را تبدیل به اثری منحصربه‌فرد کرده است.

تقبیح خودخواهی و منفعت‌طلبی انسان‌ها

هایائو میازاکی، به عنوان یک هنرمند متعهد، از بیان واقعیات سیاسی و اجتماعی زمانه خود نیز غافل نمانده است. بر همین اساس، فیلم قلعه‌ای در آسمان از حمله و تجاوز نیروهای نظامی به سایر کشورها انتقاد می‌کند و موضعی ضد استعماری را پیش می‌گیرد. مثلا تصویری که میازاکی از ژنرال (جیم کامینگز) و سربازان تحت فرمان او نشان می‌دهد، تصویر انسان‌های احمق و سودجویی است که ابایی از نابودی جهان ندارند. آن‌ها فقط به دنبال گنج‌های قیمتی لاپوتا هستند تا صاحب ثروتی عظیم و هنگفت شوند، حتی اگر به بهای نابودی حیات بر روی زمین باشد.

از سوی دیگر، قهرمانان فیلم کسانی هستند که عقل کامل و قلب مهربانی دارند. آن‌ها بیشتر از سن خود می‌فهمند و در قید و بند تمایلات نفسانی خویش نیستند. پازو و شیتا قدم به دنیای بزرگ‌تری می‌گذارند که هیچ‌چیز درباره‌اش نمی‌دانند، اما در آن‌جا موفق می‌شوند که حقیقت را پیدا کنند. شایان ذکر است که شخصیت‌های اولین انیمه استودیو جیبلی، کودکانی خودمختار و مستقل نیز هستند. چراکه پازو و شیتا، والدین خود را در کودکی از دست داده‌اند و اگرچه بی‌نیاز از کمک بزرگترها نیستند، اما هر دو می‌دانند که چگونه زندگی‌شان را به‌تنهایی اداره کنند.

نکته دیگر فیلم که بسیار جلب توجه می‌کند، وجود دوگانگی در سرزمین لاپوتا و مخلوقات غول‌پیکر آن است. به عنوان مثال، در صحنه‌ای از فیلم شاهد هستیم که ربات‌های سرزمین لاپوتا در هماهنگی کامل با طبیعت پیرامون خود، زندگی می‌کنند. به نظر می‌رسد که میازاکی به هم‌افزایی بین اکوسیستم طبیعی و مصنوعات ساخته بشر، اعتقاد دارد؛ به بیان ساده‌تر، او معتقد است که تمام موجودات (اعم از طبیعی و غیرطبیعی) قادر به تعاون و همزیستی در کنار یکدیگر هستند. چراکه حتی ربات‌های بی‌رحم و مخرب نیز می‌توانند نگهبانان دلسوز و مهربان طبیعت باشند.

در پایان، به شما پیشنهاد می‌کنیم که فیلم قلعه‌ای در آسمان را حتما تماشا کنید. ممکن است که این فیلم به اندازه Spirited Away جذاب نباشد، اما بیانگر تفکرات میازاکی به عنوان فیلمسازی روشنفکر و اندیشمند است.



مطالب مرتبط

دیگران نیز خوانده‌اند

نظرات

دیدگاه خود را اشتراک گذارید
اشتراک
به من اطلاع بده
guest

0 دیدگاه
Inline Feedbacks
View all comments