-
0/10
ماجراجویی عجیب جوجو و شخصیتی که جذابترین شرور داستان لقب گرفت
مسابقه اسبدوانی فولادین
فانی ولنتاین (Funny Valentine) به یکی از نگرانکنندهترین شرورهای کل مجموعه ماجراجویی عجیب جوجو (JoJo’s Bizarre Adventure) تبدیل میشود.
فانی ولنتاین (Funny Valentine) به یکی از نگرانکنندهترین شرورهای کل مجموعه ماجراجویی عجیب جوجو (JoJo’s Bizarre Adventure) تبدیل میشود، نه فقط به دلیل کارهایی که انجام میدهد، بلکه به دلیل بهانهای که برای انجام آنها دارد. برای درک این نکته، باید به نقطه آغاز بدن او بازگشت. در دست شیطان (Devil’s Palm)، تمام گروه نظامی کوچک ولنتاین نابود میشوند و تنها او زنده میماند، زیرا بیهوش بر روی قلب جنازه مقدس افتاده بود . آن قلب در بدن او ادغام شد، جانش را نجات داد و وسواس جستوجوی بقیه جنازه را در او برانگیخت. این خاستگاه به خودی خود معنادار است: ریشه قدرت او در یک حادثه تصادفی و تقریباً مشیتگرایانه نهفته است و تمام اقدامات بعدی او حول تبدیل این تصادف به یک برتری دائمی و ملی میچرخد.
ولنتاین بیست و سومین رئیسجمهور ایالات متحده است و پیش از هر چیز، یک میهنپرست افراطی به شمار میرود . اما این میهنپرستی، برخلاف میهنپرستیهای معمول، نه از سرِ عشق به مردم، بلکه از سرِ وفاداری به ایدهای انتزاعی از آمریکاست. او خود را نه نماینده شهروندان، بلکه تجسم خودِ کشور میداند. همین جابهجایی مفهومی، کلید فهم تمام کارهایی است که او در طول مسابقه اسبدوانی فولادین (Steel Ball Run) انجام میدهد.
از دیو تا ولنتاین: تحول در ساختار شرور
برای درک اهمیت فانی ولنتاین، باید نگاهی به مسیر تحول شرورها در ماجراجویی عجیب جوجو انداخت. زمانی که این مجموعه در سال ۱۹۸۷ در مجله هفتگی شونن جامپ (Weekly Shōnen Jump) منتشر شد، داستانهای شونن غالباً بر تقابلی ساده میان خیر و شر استوار بودند. شخصیتی مانند دیو براندو (Dio Brando) در بخش اول، هرچند انگیزههایی پیچیده داشت، در نهایت در نقش نقطه مقابل عدالتخواهی جاناتان جوستار ظاهر میشد. مردان ستون در بخش دوم و بازگشت دیو (DIO) در بخش سوم نیز در همان چارچوب آزمونشده تقابل خیر و شر جای میگرفتند .
تغییر تدریجی از بخش چهارم ماجراجویی عجیب جوجو و با الماس شکستناپذیر (Diamond is Unbreakable) آغاز شد. یوشیکاگه کیرا با مونولوگ معروف خود، نیاز بیمارگونهاش به کنترل و ثبات را آشکار کرد. این روند در بخشهای پنجم و ششم با دیاولو و پوچی ادامه یافت و مخاطبان به نوعی به درون ذهن شرورها دعوت شدند . اما نقطه اوج این تحول در بخش هفتم رقم خورد، جایی که هیروهیکو آراکی (Hirohiko Araki) تصمیم گرفت مجموعه را از مجله هفتگی شونن جامپ به مجله ماهانه اولترا جامپ (Ultra Jump) منتقل کند؛ مجلهای با مخاطب بزرگسالتر که فضای بیشتری برای کاوش روایی و شخصیتپردازی فراهم میکرد .
این انتقال، پیامدهای عمیقی داشت. انتشار هفتگی ماجراجویی عجیب جوجو بر سرعت و هیجان تأکید داشت و ناخواسته فضای کمتری برای توسعه داستان باقی میگذاشت. اما انتشار ماهانه به آراکی اجازه داد تا ریتم داستان را کندتر کند و بر شخصیتها، دیالوگها و مضامین سیاسی-اجتماعی تمرکز بیشتری داشته باشد . فانی ولنتاین دقیقاً در همین بستر شکل گرفت: شروری که انگیزههایش نه در جاهطلبی صرف، بلکه در ایدئولوژی، میهنپرستی و یک جهانبینی مشخص ریشه دارد.
فانی ولنتاین کیست؟
فانی ولنتاین در داستان مسابقه اسبدوانی فولادین ماجراجویی عجیب جوجو، بیست و سومین رئیسجمهور ایالات متحده است. او از کودکی تحت تأثیر فداکاری پدرش برای کشور قرار گرفت. پدرش در جنگ اسیر شد و با وجود شکنجههای وحشیانه، هیچ اطلاعاتی درباره آمریکا فاش نکرد. ولنتاین خود نیز در جنگ داخلی خدمت کرد و اسیر و شکنجه شد؛ جای زخمی به شکل پرچم آمریکا بر پشت او یادگار همان روزهاست . این پیشینه، هسته اصلی شخصیت او را میسازد: ایمانی راسخ به این که آمریکا شایسته برتری است و هر اقدامی در راه این برتری، توجیهپذیر است.
انگیزه اصلی او جمعآوری قطعات «جنازه مقدس» است؛ بقایای مقدسی که قدرت عظیمی به دارندهاش میبخشد. ولنتاین مسابقه اسبدوانی فولادین را از پشت صحنه ترتیب میدهد تا فرصتی برای جمعآوری مخفیانه این قطعات در سراسر آمریکای شمالی داشته باشد . هدف او روشن است: استفاده از قدرت جنازه مقدس برای تضمین برتری آمریکا بر تمام کشورهای دیگر جهان.
آنچه ولنتاین را از شرورهای پیشین متمایز میکند، ماهیت انگیزه اوست. او به دنبال تسلط بر جهان به معنای سنتی نیست. او نمیخواهد پادشاه جهان شود. او میخواهد کشورش، آمریکا، در جایگاهی برتر قرار گیرد. و برای رسیدن به این هدف، حاضر است شهروندان خود آمریکا را نیز قربانی کند. وفاداری او نه به مردم، بلکه به «ایده آمریکا»ست . این تمایز ظریف، او را به شخصیتی بدیع و بهطور آزاردهندهای واقعی تبدیل میکند.
مردی با دو چهره: میهنپرست یا فرصتطلب؟
شخصیت ولنتاین در داستان ماجراجویی عجیب جوجو را میتوان در دو لایه بررسی کرد. در ظاهر، او سیاستمداری باوقار، کاریزماتیک و میهنپرست است. سخنانش درباره عدالت و میهنپرستی صادقانه به نظر میرسد. جمله معروف او—«قلب و کردار من بیعیب و پاک است… هر کاری میکنم برای عدالت است»—بیانگر خودفریبی عمیقی است که شخصیت او را شکل میدهد . او واقعاً خود را فردی درستکار میداند.
اما در لایه زیرین، باطنی بیرحم و خودخواه نهفته است. ولنتاین به قدرت به عنوان ابزاری برای کنترل سرنوشت جهان مینگرد. از نظر او، کسانی که قدرت تصمیمگیریهای اولیه را در دست دارند، سرنوشت جهان را کنترل میکنند . این جهانبینی، هر اقدام وحشیانهای را در نظر او توجیهپذیر میسازد، زیرا هدف—عظمت آمریکا—از هر وسیلهای مقدستر است.
این ترکیب میهنپرستی صادقانه و خودخواهی بیپرده، ولنتاین را به شروری متفاوت تبدیل میکند. دیو براندو شرور بود چون شرور بود؛ شرارت او ذاتی و بیدلیل بود. اما ولنتاین شرور است چون به چیزی باور دارد. و همین باور، او را خطرناکتر میکند. تاریخ نشان داده است که بزرگترین فجایع نه به دست افرادی که صرفاً بد بودند، بلکه به دست کسانی رخ داده که خود را در سمت درست تاریخ میدیدند.
دیفور سی (D4C) و بدنهای موازی: تکثیر بینهایت «من»
توانایی استند (Stand) او، یعنی اعمال کثیف با قیمت ناچیز (Dirty Deeds Done Dirt Cheap) یا به اختصار دیفور سی، در ظاهر یک قدرت مبارزاتی است، اما در باطن، امتداد همان منطق بدنمحور است. دیفور سی به ولنتاین اجازه میدهد میان جهانهای موازی سفر کند و با نسخههای جایگزین خود در دنیاهای دیگر تعویض بدن کند . این توانایی، در سطح روایی، به او نوعی جاودانگی عملگرایانه میبخشد: هر بار که بدنش نابود میشود، بدن دیگری از جهانی دیگر جای آن را میگیرد. اما در سطح استعاری، دیفور سی یک پرسش فلسفی را پیش میکشد: اگر نسخههای بینهایتی از «من» وجود داشته باشد، ارزش یک بدن خاص چیست؟
پاسخ ولنتاین به این پرسش، هم وحشتناک و هم منطقی است: ارزش یک بدن، در خدمت آن به «کل» است. او با نسخههای دیگر خود همکاری میکند، آنها را به کار میگیرد و در صورت نیاز قربانیشان میکند. محدودیت کلیدی دیفور سی—اینکه دو نسخه از یک فرد از جهانهای موازی اگر با هم ملاقات کنند یکدیگر را نابود میکنند—نیز استعارهای دقیق است: تکثر بیقید و شرط، خودویرانگر است . ولنتاین برای زنده ماندن، باید همیشه یکی باشد، همیشه نسخهای را حذف کند تا نسخه دیگر دوام بیاورد.
نکته مهم دیگر این است که تنها ولنتاینِ «جهان ریشه» دارای دیفور سی است. نسخههای موازی او این توانایی را ندارند، و این یعنی قدرت واقعی همیشه در یک نسخه خاص متمرکز میماند . این جزئیات، باز هم منطق سیاسی ولنتاین را بازتولید میکند: قدرت نه تقسیم میشود و نه تکثیر؛ فقط از بدنی به بدن دیگر منتقل میشود، در حالی که ساختار آن دستنخورده باقی میماند.
قطار عشق (Love Train): انتقال رنج به دیگری
در مراحل بعدی داستان ماجراجویی عجیب جوجو، دیفور سی به قطار عشق ارتقا مییابد. این توانایی جدید به ولنتاین اجازه میدهد در بعدی کوچک میان ابعاد پنهان شود و تمام بدشانسیها و آسیبهایی که به سویش میآید را به نقاط دیگر جهان منتقل کند . قطار عشق تجسم فیزیکی جهانبینی ولنتاین است: او رنج را از خود دور میکند و به دیگران منتقل میسازد، درست همانطور که سیاستهایش رفاه آمریکا را بر رنج سایر ملتها بنا میکند.
این توانایی، که در نگاه اول یک مکانیک نبرد ساده به نظر میرسد، در واقع دقیقترین بیان تصویری «اول آمریکا»ست. در منطق قطار عشق، رنج یک کمیت ثابت نیست که بتوان آن را کاهش داد؛ رنج فقط جابهجا میشود. کسی باید هزینه کند، و ولنتاین مصمم است که آن کس هرگز خودش نباشد. ملتهای دیگر، شهروندان عادی، حتی همرزمانش—همه در معرض این انتقال قرار دارند. تنها استثنا، خودِ او و ایدهای است که تجسمش میکند.
نکته فنی مهم این است که قطار عشق تنها در فاصله مشخصی از لوسی استیل (Lucy Steel) عمل میکند؛ اگر او از ولنتاین دور شود، ولنتاین نیز به اجبار کشیده میشود و برای حرکت آزادانه باید از دیوار نور بیرون بیاید و آسیبپذیر شود . این وابستگی، استعارهای تلخ در خود دارد: قدرت ولنتاین به بدن زنی وابسته است که او آن را وسیلهای برای رسیدن به هدفش میداند، نه انسانی با اراده مستقل.
چرا ولنتاین مهم است؟
اهمیت فانی ولنتاین در داستان ماجراجویی عجیب جوجو فراتر از یک شخصیت جذاب یا یک نبرد هیجانانگیز است. او نماینده تغییر پارادایمی در نحوه روایت ماجراجویی عجیب جوجو است. پیش از بخش هفتم، شرورها عمدتاً نیروهایی بیرونی بودند که قهرمانان باید بر آنها غلبه میکردند. اما ولنتاین یک سیستم را نمایندگی میکند: نظام قدرت، سیاست تودهای و ناسیونالیسم. او نه یک هیولا، بلکه محصول شرایط است.
هیروهیکو آراکی در مسابقه اسبدوانی فولادین نشان میدهد که چگونه یک فرد عادی—حتی فردی با انگیزههای به ظاهر شرافتمندانه—میتواند در آرایش مناسب از شرایط به نیرویی تهدیدکننده برای جهان تبدیل شود . این بینش، بسیار عمیقتر از تقابل ساده خیر و شر است. ولنتاین از دل تاریخ بیرون آمده است، از دل جنگ، شکنجه و میهنپرستی. او قابل درک است، و همین درکپذیری او را وحشتناکتر میکند.
بسیاری از خوانندگان مانگا، ولنتاین را بهترین شرور جوجو میدانند. برخی او را با دیو مقایسه میکنند و معتقدند پیشینه غنیتر و انگیزههای پیچیدهترش او را به شخصیتی جذابتر تبدیل کرده است . این داوری تا حدی ذوقی است، اما یک چیز مسلم است: ولنتاین استاندارد جدیدی برای شرورهای این فرنچایز تعیین کرد. او ثابت کرد که شرور لازم نیست هیولا باشد؛ کافی است انسانی باشد که خود را در سمت درست تاریخ میبیند.
بعد نمایشی: چرا انیمه این شخصیت را بزرگتر میکند
یک پرسش مهم باقی میماند: چرا رونمایی از ولنتاین در تریلر انیمه تا این حد اهمیت دارد؟ پاسخ در ماهیت رسانه نهفته است. در مانگا، خواننده میتواند صفحات را متوقف کند، به عقب برگردد و دیالوگها را دوباره بخواند. اما انیمه، تجربهای زمانمحور است. صدا، سکوت، حرکت دوربین و طراحی صحنه، شخصیت را به موجودی زنده تبدیل میکنند. وقتی ولنتاین با آن وقار آرام و لبخند مطمئن روی پرده ظاهر میشود، مخاطب نه یک توضیح، بلکه یک حضور را تجربه میکند.
تریلر مرحله دوم مسابقه اسبدوانی فولادین، ولنتاین را به عنوان «نیرویی مهم که از سایهها عمل میکند» معرفی کرده است . این توصیف دقیقاً همان چیزی است که او در مانگا هست: نیرویی که تا مدتها پس از اولین ظهورش، از پشت صحنه همه چیز را هدایت میکند. مسابقه اسبدوانی، که در ظاهر یک رویداد ورزشی است، در واقع ابزار او برای جمعآوری جنازه مقدس است. و این خود استعارهای است برای شیوه عمل قدرت سیاسی واقعی: نمایش عمومی، هدف پنهانی.
انتشار انیمه ماجراجویی عجیب جوجو نیز خود نشانهای از اهمیت این بخش است. نتفلیکس (Netflix) پس از اعتراضات طرفداران به مدل انتشار یکجا، پذیرفت که قسمتهای جدید مسابقه اسبدوانی فولادین را به صورت هفتگی منتشر کند . این تغییر، هرچند کوچک، نشان میدهد که مخاطبان تا چه حد برای این بخش و شخصیتهایش اهمیت قائلاند.
فانی ولنتاین شروری است که از دل تاریخ بیرون میآید و به تاریخ شکل میدهد. او میهنپرستی را به سلاحی برای توجیه قدرتطلبی تبدیل میکند و در این مسیر، مرزهای اخلاقی را چنان ماهرانه جابهجا میکند که خود نیز گاهی از آنها عبور نمیکند—بلکه آنها را از نو تعریف میکند. دیفور سی، توانایی سفر میان جهانهای موازی، استعارهای است برای ذهنی که در پی یافتن «بهترین نسخه» از واقعیت است، حتی اگر به قیمت نابودی نسخههای دیگر تمام شود. قطار عشق، انتقال رنج به دیگری، تصویر دقیق سیاستی است که رفاه یک ملت را بر هزینه دیگران بنا میکند.
ولنتاین همچنین نشاندهنده بلوغ داستانسرایی آراکی است. پس از انتقال به اولترا جامپ و مخاطب بزرگسالتر، او توانست شروری خلق کند که انگیزههایش در جهان داستان ریشهدار باشد، نه صرفاً در کلیشههای ژانر . ولنتاین از دل جنگ، شکنجه و ناسیونالیسم بیرون آمده است، و همین ریشهداری او را از شرورهای پیشین متمایز میکند.
با انتشار انیمه مسابقه اسبدوانی فولادین ماجراجویی عجیب جوجو در نتفلیکس و موفقیت چشمگیر آن، مخاطبان بسیار بیشتری با این شخصیت آشنا خواهند شد. نظرسنجیها نشان میدهد که این بخش از همان پیش از پخش، در صدر انتظارات مخاطبان قرار داشته است. و وقتی فانی ولنتاین در ادامه داستان پرده از چهره برمیدارد، تماشاگران با یکی از بهیادماندنیترین—و بهطور آزاردهندهای انسانی—شرورهای تاریخ انیمه روبهرو خواهند شد. شروری که به شما یادآوری میکند بزرگترین هیولاها همیشه با لبخند و با این باور که کار درستی انجام میدهند، وارد میدان نمیشوند.
نظرات
دیدگاه خود را اشتراک گذارید