#مهسا_امینی
انیمیشن Luca

نقد انیمیشن Luca – لوکا

مسیر رنگارنگِ تغییر

انیمیشن Luca که یکی از فیلم‌های مورد انتظار شرکت دیزنی در سال ۲۰۲۱ میلادی بود، اخیرا رنگ انتشار به خود دیده و باید اعتراف کرد لوکا، اثر قدرتمندی است، اما بی‌نقص و ماندگار؟ به هیچ وجه.

انیمیشن لوکا، حال و هوای یک داستان ایتالیایی را دارد اما با دوزِ فانتزی و تخیل بسیار زیاد. در این انیمیشن سینمایی، قصه‌ی یک موجود دریایی به اسم لوکا روایت می‌شود که روزی از روزها، دوستی جدید یافته و همین دوست که نامش آلبرتو است، سرمنشا اتفاقاتی می‌شود که زندگی لوکا و خانواده‌ی دریایی‌اش را برای همیشه تحت تاثیر قرار می‌دهد. داستان این انیمیشن بسته به هدفی که دارد، آنچنان منحصر به فرد نیست. چراکه قبلا هم دیده‌ایم که شخصیت اصلی قصه می‌خواهد که یک مدل زندگی جدیدی را در یک جغرافیای متفاوت از سکونت‌گاهِ اصلی‌اش تجربه کند. در انیمیشن لوکا طرح داستانی به گونه‌ای است که مفهومِ زندگی به دو بخش تقسیم می‌شود:‌ زیر آب و روی آب!

آنچه که باعث می‌شود ضمنِ قاب‌های رنگارنگ و دنیای شاد و مفرح، محوِ این فیلم سینمایی کارتونی شوید، بافتِ دنیای آن است. مردمان شهری فکر می‌کنند موجوداتِ زیر آب، صرفا هیولاهایی بی‌رحم هستند و موجودات زیر آب نیز دقیقا همین نظر را درباره‌ی انسان‌ها دارند. هر چند مادربزرگِ لوکا، چنین عقیده‌ای ندارد که دلیل این رفتار را تا انتها متوجه می‌شویم. با این اوصاف تقابل پدر و مادر لوکا با فرزندشان می‌توانست بهتر و چه بسا کمدی‌تر باشد. لوکا حتی رابطه‌ی عمیقی با خانواده‌اش ندارد و به محضِ پیدا کردن یک دوست جدید، تمام و کمال عاشق و دلباخته‌ی دوست جدیدش یعنی آلبرتو می‌شود.

انیمیشن Luca
تعاملِ دو موجود متفاوت را در قاب‌های انیمیشن لوکا بارها می‌بینیم. شاه بیتِ انیمیشن لوکا در این صحنه است که لوکا تصور می‌کند ستاره‌ها، ماهی هستند چون از آلبرتو شنیده بود. در سمت مقابل جولیا نه تنها تو ذوق لوکا نمی‌زند، بلکه از تشبیه ستاره به ماهی استقبال می‌کند. زیبا نیست؟

آلبرتو در این دنیای انیمیشنی به مراتب بیشتر از لوکا، در کانون توجه بیننده که ما باشیم قرار می‌گیرد. ضمن این‌که آلبرتو شخصیت مرموزتری دارد، نسبت به لوکا صفت‌های بیشتری از خود به نمایش می‌گذارد. لوکا به عنوان یک موجود دریایی، ساده لوح است و به راحتی به هر جنبنده‌ای دل می‌بندد، اما از آن سو آلبرتو ثابت می‌کند که خصیصه‌های منفی متعددی‌ نیز در خود دارد که در صورت لزوم می‌تواند آنها را بروز دهد. به همین سبب فیلم‌نامه‌ی این اثر انیمیشنی می‌توانست روی نقطه تفاوت‌ها و زاویه دید‌های متفاوت این دو موجود دریایی بیشتر مانور دهد، اما همه چیز خیلی سر راست و راحت به جلو پیش می‌رود و تنها در اواخر داستانی است که یک اتفاق ابلهانه موجب می‌شود تا رابطه‌ی میان این دو کاراکتر شکر آب شود.

لوکا یک انیمیشن به شدت طنز و خنده‌دار نیست، اما خشک و جدی هم نیست. یک مقدار چاشنی خاصی در این ماجرا می‌چشیم که نه شیرینی‌اش دلمان را می‌زند و نه آنچنان اندک است که مزه‌اش را زیر زبانمان حس نکنیم

لوکا یک انیمیشن به شدت طنز و خنده‌دار نیست، اما خشک و جدی هم نیست. یک مقدار چاشنی خاصی در این ماجرا می‌چشیم که نه شیرینی‌اش دلمان را می‌زند و نه آنچنان اندک است که مزه‌اش را زیر زبانمان حس نکنیم. این بامزه بودنِ داستان و جهانِ انیمیشن لوکا، برگ برنده‌ی این پروژه محسوب می‌شود. پروژه‌ای که البته اگر دیزنی بخواهد می‌تواند هر سال چنین محصولی را با رنگ و لعابی بهتر، مدرن‌تر و جدیدتر به خورد مخاطبین کم سن و سال دهد. با این اوصاف، مفاهیم نهفته در بطنِ ماجرایی که برای لوکا و دوستانش رقم می‌خورد، چیزی است که می‌توان درباره‌اش بحث کرد و چه بسا آن مفاهیم را قابل احترام خواند؛ مفاهیمی همچون ارزش قائل شدن برای یکدیگر.

پایان‌بندیِ این قصه‌ی کارتونی که رده‌بندی PG دارد برای هر بیننده‌ای کاملا واضح و مبرهن است، اما انیمیشن لوکا درباره‌ی نمایش پایان نیست، درباره‌ی چگونه به سرانجام رسیدن فعال و انفعالاتی است که روی شخصیت‌ها رخ می‌دهد. این‌که می‌گویند یک انسان هیچ‌وقت تغییر نخواهد کرد، این روزها دیگر طرفدار ندارد. عوضش این خط فکری جای خود را به چیز دیگری داده که آن را یک تغییر دو طرفه اطلاق می‌کنیم. یعنی همان‌طور که لوکا و دوستش آلبرتو روی مردم شهری به خصوص جولیا و پدرش به صورت ناخواسته تاثیر می‌گذارند، از آن سمت همان شخصیت‌ها نیز روی این دو کاراکتر دوست داشتنی اثرگذار هستند. همان‌طور که لوکا یاد می‌گیرد آداب و رسوم شهری‌ها به چه صورت است، شهری‌ها نیز در انتهای ماجرا یاد می‌گیرند که خط فکری‌شان از ابتدا اشتباه بوده و در صدد جبران برمی‌آیند. دیزنی در انتقال این طرز تفکر به واسطه‌ی این انیمیشن به شدت موفق عمل می‌کند؛ طرز تفکری که می‌گوید ما انسان‌ها باید به یکدیگر احترام بگذاریم؛ خواه فرد مقابل می‌خواهد فرهنگش، نژادش و جغرافیای محل زندگی‌اش از اساس با ما تفاوت داشته باشد. این ما هستیم که تعیین می‌کنیم متغیرهای مختلف تا چه میزان در تصمیم ما برای ایجاد یک زاویه‌ی دید موثر هستند. اگر احترام متقابل به وجود آید، آنگه ذره ذره دو طرفِ رابطه تغییر می‌کنند و خصوصیات نامطلوبشان رفته رفته در گذر زمان حذف می‌شود. در چنین حالتی است که یک جامعه‌ی یکپارچه خواهیم داشت.


8 عالی
انیمیشن Luca را می‌توان به عنوان یک ماجرای شاد و مفرح برای همه، چه مخاطب خردسال و چه مخاطب بزرگسال تجویز کرد. معنا و مفاهیمی به شدت مطلوب و اخلاقی در پسِ قصه‌ی ساده‌ی لوکا نهفته که باید به این انیمیشنِ هر چند فراموش‌شدنی فرصت داد تا چنین مفاهیمی را به شما توضیح دهد.
  • قاب‌های شاد و مفرح
  • معنا و مفاهیم اخلاقی و اثرگذار
  • شخصیت‌پردازی آلبرتو
  • بافت خاصِ دنیای انیمیشن
  • بامزه بودن ماجرای انیمیشن
  • تعامل و تقابل لوکا با خانواده‌اش ضعیف است
  • ریتم یکنواخت و کسل‌کننده‌ی فیلم در ابتدا
راهنمای امتیازات

نظرات

guest

9 دیدگاه
جدیدترین
قدیمی‌ترین بیشترین رای
Inline Feedbacks
View all comments
بالا