-
0/10
ده بازی Xbox که تاثیر زیادی بر دوران مدرن گیمینگ داشتند
سختافزار انقلابی مایکروسافت و تاثیر بر ژانرهای مختلف از جمله شوترهای اول شخص
در این مطلب به ده بازی اولین کنسول Xbox میپردازیم که تاثیر قابل توجه زیادی بر دوران مدرن گیمینگ و آثار پس از خود داشتند.
ایکسباکس تا چند ماه دیگر 25 ساله میشود و با وجود اینکه اخیرا تغییرات مدیریتی بسیاری در بخش گیمینگ مایکروسافت رخ داده است، سال 2026 در کل زمانی است تا توسعهدهندگان و طرفداران ایکسباکس، هر دو به بازنگری و تامل دربارهی این برند بپردازند.
در طول این 25 سال خود بازی و سختافزار Xbox و کنسولهای متعددش با چندین نوآوری و تاثیرگذاری بر صنعت به شکلگیری دوران مدرن گیمینگ در قرن بیست و یکم کمک کردهاند. مواردی نظیر فرنچایز چندرسانهای و غولآسای Halo، حسگر حرکتی کینکت و حتی سرویس اشتراکی انقلابی ایکسباکس گیم پس جزئی از موارد آن به شمار میروند.
علیرغم موانع مالی و سختافزاری اخیر هنوز هم از برند ایکسباکس به نیکی یاد میشود به این دلیل که خانهی پلتفرمهایی بوده که بیشمار خاطرات کودکی را پرورش دادهاند. به ویژه برای کسانی که با ایکسباکس اصلی و ایکسباکس 360 بزرگ شدهاند.
خودِ سختافزارهای ایکسباکس در طول سالها بسیار مورد تحسین قرار گرفتهاند اما بازیهای زیادی هم در دوران ایکسباکس اصلی عرضه شدند که نه تنها بر ایکسباکس و چشمانداز وسیعترِ صنعت گیم، بلکه بر سایر حوزهها و رسانههای دیگر نیز تأثیرگذار بودهاند.
10 – بازی Star Wars: Republic Commando
چندین بازی فوقالعاده از Star Wars در دوران ایکسباکس اصلی عرضه شدند که حتی تعدادی از آنها در انحصار این کنسول بودند. یکی از بهترین آنها، بازی شوتر اول شخص تاکتیکی Star Wars: Republic Commando نام داشت. داستان بازی که در بحبوحهی جنگهای کلون روایت میشود، ماجراهای تیم چهار نفرهی دلتا را دنبال میکند. گروهی از کماندوهای جمهوری که برای انجام ماموریتهای به شدت خطرناک و با اولویت بالا اعزام میشوند؛ ماموریتهایی که اکثر سربازان کلون و حتی جدایها هم به تنهایی از پس انجامشان برنمیآمدند.
عنوان Republic Commando یکی از بهترین بازیهای اوش شخص شوتر در نسل ششم کنسولها بود چرا که گیمپلی نفسگیری را در برابر درویدهای جنگی، ژئونوزینها و تراندوشانها ارائه میداد و در عین حال، دارای برخی از بهترین مکانیکهای مدیریت تیم بود که تا آن زمان در دنیای گیم دیده شده بود. در این بازی، بازیکن در نقش رئیس میتوانست به همتیمیهایش دستور دهد تا تغییر موقعیت دهند یا وظایف مختلفی را به سرانجام برسانند.
این مکانیکهای مبتنی بر تیم و روابط میان شخصیتها، الهامبخش بازیها، کتابها و سریالهای متعددی شد به طوری که از Republic Commando به طور مشخص به عنوان منبع الهام برای Fireteams در بازی Halo 5: Guardians استفاده شد، هرچند که نتیجهی آن در Halo به مراتب ضعیفتر و کماثرتر از کار درآمد.
9 – بازی MechAssault
یکی از خلاقانهترین دستاوردهایی که روی ایکسباکس اصلی متولد شد سرویس Xbox Live بود. یکی از اولین سرویسهای بازی چندنفرهی آنلاین که مخصوص کنسولهای خانگی طراحی شده بود و بدون شک یکی از اولین بازیهایی که پتانسیل واقعی این سرویس را به رخ کشید بازی MechAssault بود.
این بازی که نسخهای فرعی از فرنچایز چندرسانهای BattleTech محسوب میشد، دقیقا در همان روزِ راهاندازی سرویس ایکسباکس لایو در نوامبر 2002 عرضه شد. بازی MechAssault زیربنای اکثر سیستمهای لابی و مچمیکینگ را که امروز در بازیهای کنسولی میبینیم بنا کرد که از جمله میتوان به مفاهیمی مثل Quick Match و قابلیت میزبانی یا دعوت از دوستان برای بازیهای آنلاین اشاره داشت.
علاوه بر این MechAssault یکی از اولین بازیهای کنسولی بود که در طول سال 2003 محتواهای قابل دانلود یا همان DLC دریافت کرد. این محتواها شامل نقشههای جدید، حالتهای بازی متنوع و حتی مدلهای جدیدی از مِکها یا رباتهای غولپیکر برای هدایت بود؛ مثل مِک سبک و سریع Raven و مِک سنگین لوکی که قابلیت استتار فعال داشت.
اگرچه MechAssault هرگز دنبالهای روی کنسولهای بعدی ایکسباکس دریافت نکرد اما هنوز هم در یاد و خاطرهی بسیاری از گیمرها باقی مانده است. چون به همه نشان داد که بازی چندنفره روی کنسول چقدر میتواند سرگرمکننده باشد، مخصوصا وقتی پای کنترل رباتهای عظیمجثه و تخریبگر در میان باشد.
8 – بازی Unreal Championship
بازی MechAssault تنها بازی چندنفرهای نبود که همزمان با تولد ایکسباکس لایو عرضه شد. بازی محبوب دیگری به نام Unreal Championship نیز در آن روز تاریخی کنارش بود. این بازی اولین عنوان از سری Unreal بود که اختصاصا برای کنسولها طراحی شده بود. یک شوتر اول شخص سریع و به مانند سری Doom که حول محور قهرمانانی تنومند و مسلح میچرخید که در حالتهای مختلفی مثل Team Deathmatch و Capture the Flag، با دیگر بازیکنان یا هوش مصنوعی مبارزه میکردند.
فراتر از اولین بودن در پلتفرم کنسولی، این بازی به چندین دلیل دیگر هم تاثیرگذار است؛ از جمله اینکه اولین بازی تاریخ کنسولها بود که یک پچ قابل دانلود دریافت کرد. همچنین این بازی سرآغاز رابطهی طولانی و استراتژیک شرکت اپیک گیمز (Epic Games) با برند ایکسباکس بود.
نسخههای متعددی از سری Unreal برای ایکسباکس و ایکسباکس 360 عرضه شد اما نکتهی جالب اینجاست که پروژهی دیگری به نام Unreal Warfare همزمان با نسخهی Championship در حال توسعه بود. با تغییر ذائقهی مخاطبان به سمت بازیهای داستانی، آن پروژه در نهایت تکامل یافت و به شاهکاری به نام Gears of War تبدیل شد. فرنچایزی که به دومین برند محبوب و انحصاری ایکسباکس بعد از Halo تبدیل شد.
7 – بازی Ninja Gaiden
درست مانند Unreal Championship، فرنچایزهای دیگری هم بودند که روی ایکسباکس اصلی جان دوبارهای گرفتند؛ و ریبوت بازی Ninja Gaiden در سال 2004 نمونهای بینقص از این موضوع است.
برخلاف بازیهای دوبعدی و سایداسکرولینگِ Ninja Gaiden که در آرکیدها و روی کنسولهای نینتندو عرضه شده بودند، نسخهی سال 2004 یک بازی هک اند اسلش به مراتب خشنتر و واقعگرایانهتر بود که با زاویه دید سوم شخص، سبکی مشابه Devil May Cry را ارائه میداد. در اینجا بازیکنان در نقش نینجای افسانهای، ریو هایابوسا قرار میگیرند که برای انتقام نابودی دهکدهاش به جنگ نینجاهای مهاجم و هیولاهای اهریمنی میرود.
چیزی که Ninja Gaiden را به بازی تاثیرگذاری روی Xbox تبدیل کرد که تاثیر مهمی نیز در دوران مدرن گیمینگ داشت، رواج دادن گیمپلیِ Hard to Master یا “چالش زیاد به منظور یافتن مهارت استادی” بود. چیزی شبیه به آنچه سالها بعد در سری Dark Souls دیدیم. ریو در طول بازی فقط به تعداد محدودی سلاح و توانایی دسترسی دارد و همین موضوع، بازیکن را مجبور میکند تا برای اتمام بازی، صبر پیشه کرده و در مهارتهایی که در اختیار دارد به استادی کامل برسد.
6 – بازی Prince of Persia: The Sands of Time
بازی Ninja Gaiden تنها فرنچایز قدیمی نبود که روی ایکسباکس اصلی با موفقیت ریبوت شد چرا که سری Prince of Persia نیز که عمدتا ریشه در پلتفرم رایانههای شخصی داشت، با بازی Prince of Persia: The Sands of Time جانی دوباره گرفت و میراثی ماندگار از خود به جا گذاشت.
داستان شنهای زمان ماجراهای شاهزاده و پرنسس هند به نام فرح را دنبال میکند که تلاش میکنند مردم شهر آزاد را نجات دهند. مردمی که پس از رها شدن اتفاقی شنهای زمان، به هیولاهایی ترسناک تبدیل شدهاند. آنها در این راه از خنجر زمان (The Dagger of Time) استفاده میکنند.
چیزی که باعث شد The Sands of Time واقعا متمایز شود، سیستم پلتفرمینگ و گیمپلی عمودی آن بود. شخصیت اصلی یعنی شاهزاده میتوانست به شکلی بینقص روی دیوارها بدود، از اشیاء بالا برود، پرشهای بلندی انجام دهد و با استفاده از خنجر، زمان را به عقب برگرداند تا اشتباهات مرگبار یا تلاشهای ناموفق در پلتفرمینگ را جبران کند.
دنیای این بازی و گیمپلی آن باعث خلق چندین دنباله شد، اما شاید مهمترین میراث آن، تولد مجموعهی Assassin’s Creed باشد. جالب است بدانید که یوبیسافت در ابتدا AC را به عنوان یک نسخهی فرعی برای این بازی با نام Prince of Persia: Assassins طراحی کرده بود، اما بعدا آن را به یک IP مستقل و به شدت موفق تبدیل کرد.
5 – بازی Halo: Combat Evolved
بله، قطعا! مگر میشود لیستی از بازیهای ایکسباکس اصلی ساخت و نامی از Halo: Combat Evolved نبرد؟ بازی زمانِ عرضهای که به تنهایی و با قدرت تمام، کنسول مایکروسافت را به سمت موفقیتی جهانی پرتاب کرد.
عنوان Halo به تنهایی باعث شد بسیاری از گیمرهای قدیمی و بازیکنان جدید به سراغ ایکسباکس بروند و بعدها آن را خریداری کنند و این موفقیت مدیون دنیای غنی، طراحی هوشمندانه دشمنان، سلاحها و وسایل نقلیه، و گیمپلی بسیار روان و خوشدست بازی بود.
نسخهی اول ثابت کرد که کنسولها نه تنها میتوانند میزبان عناوین اول شخص شوتر استثنایی از نظر گیمپلی باشند، بلکه نشان داد چگونه یک بازی در این ژانر میتواند روایتی سینمایی داشته باشد. بازیکنان با همراهی مستر چیف و کورتانا، مأموریت نجات بشریت از چنگال اتحاد بیگانهی کاوننت و کشف رازهای پنهان در حلقهی Halo را دنبال میکردند.
موفقیت خیرهکنندهی Halo، به عنوان شناختهشدهترین سری بازی ایکسباکس نه تنها این کنسول را به یک بازیگر قدرتمند و شایسته در صنعت کنسولهای بازی تبدیل کرد بلکه تاثیر مهمی در دوران مدرن گیمینگ داشت. به طوری که باعث شد بسیاری از توسعهدهندگان و ناشران دیگر به فکر ساخت بازیهای مشابه بیفتند. عناوینی که به طور غیررسمی Halo Killers نامیده میشدند، هرچند هیچ کدام نتوانستند واقعا این فرنچایز پرچمدار را از تخت پادشاهی به زیر بکشند.
4 – بازی The Elder Scrolls III: Morrowind
برای مدتی در صنعت بازی، تصور میشد که عناوین نقشآفرینی موفق را فقط میتوان در کامپیوترهای شخصی پیدا کرد یا اینکه حتما باید توسط استودیوهای ژاپنی ساخته شوند. اما بتسدا (Bethesda) با عرضه انحصاری بازی The Elder Scrolls III: Morrowind روی ایکسباکس اصلی در سال 2002، هر دو باور را باطل کرد.
این بازی که اولین عنوان ساخته شده توسط استودیو بازیسازی بتسدا و اولین نسخه از سری The Elder Scrolls بود که برای یک کنسول عرضه میشد، یک RPG اول شخص و سوم شخص بود که در استان ساحلی Morrowind واقع در قاره فانتزی تامرئیل جریان داشت. داستان بازی ماجراهای یک شخصیت قابل شخصیسازی را دنبال میکرد که در این منطقه به کاوش میپرداخت و برای شکست دادن Dagoth Ur تلاش میکرد.
اگرچه جلوههای بصری و گیمپلی Morrowind امروزه کمی قدیمی به نظر میرسند، اما در آن زمان ثابت کرد که توسعهدهندگان غربی هم میتوانند نقشآفرینیهای مسحورکنندهای برای کنسولهای خانگی بسازند و تایید کرد که ایکسباکس میتواند خانهی بسیاری از عناوین عالی در سبک RPG باشد.
علاوه بر این عنوان Morrowind رابطهی طولانی مدت بتسدا با ایکسباکس را پایهگذاری که اکنون با پیوستن رسمی این توسعهدهنده به بخش گیمینگ مایکروسافت به اوج رسیده است و راه را برای عرضه سایر بازیهای بتسدا روی کنسولها هموار کرد. عناوینی که بعدا مانند سایر نسخههای Elder Scrolls و سری Fallout با استقبال خیرهکنندهی منتقدان روبرو شدند.
3 – بازی Fable
در حالی که Morrowind ثابت کرد نقشآفرینیهای غربی میتوانند روی ایکسباکس موفق شوند، استودیو بیگ بلو باکس (Big Blue Box) با بازی سوم شخص Fable در سال 2004 نشان داد که این سبک لزوما نباید همیشه تاریک و عبوس باشد.
مشابه Morrowind، بازی Fable در یک دنیای فانتزی قرون وسطایی به نام آلبیون جریان دارد و داستان شخصیت اصلی را که صرفا قهرمان نامیده میشود، از دوران نوجوانی تا بزرگسالی دنبال میکند. او در تلاش است تا به عضویت انجمن قهرمانان درآید و کسانی را که مسئول ربودن خانوادهاش هستند، پیدا کند.
آنچه Fable را به عنوان یک بازی Xbox و در میان سایر بازیهای RPG آن زمان متمایز و تاثیر مهمی روی دوران مدرن گیمینگ داشت، نحوهی تأثیرگذاری انتخابهای بازیکن بر دنیای اطراف و خود شخصیت اصلی بود. برای مثال اگر بازیکن تصمیم میگرفت مدام کارهای شرورانه انجام دهد، در نهایت شاخهایی شیطانی روی سرش سبز میشد.
علاوه بر این، Fable به خاطر تاکید زیاد بر کنترل بازیکن و چاشنی طنز خاصش مورد توجه قرار گرفت. پلیرها میتوانستند کارهای عجیبی مثل شوخیهای بیمورد با شهروندان انجام دهند، ازدواج کنند یا حتی صاحب کسب و کارهای مختلف شوند. اینها مکانیکهایی بودند که در نسخههای بعدی Fable به شکل قابل توجهی گسترش یافتند.
2 – بازی Star Wars: Knights of the Old Republic
بازیهای Fable و Morrowind هر دو در نوع خود نقشآفرینیهای خیرهکنندهای بودند اما یک بازی نقشآفرینی ثابت کرد که چنان بر دنیای گیم، کتابها، فیلمها و سریالها تاثیرگذار است که هنوز هم پس از گذشت سالها، به عنوان یکی از بزرگترین بازیهای تمام دوران شناخته میشود و آن بازی Star Wars: Knights of the Old Republic محصول سال 2003 نام دارد.
مفهوم “جمهوری قدیمی” در دنیای جنگ ستارگان، سالها پیش از عرضهی KOTOR به عنوان یک مفهوم از پیش تعیینشده وجود داشت و عمدتا در رمانها و کمیکها به تصویر کشیده شده بود اما KOTOR اولین باری بود که پتانسیلهای “جمهوری قدیمی” را به شکلی کامل در قالب یک بازی ویدیویی کاوش کرد.
در این بازی بازیکنان در نقش شخصیتی که دچار فراموشی شده است ظاهر میشوند؛ داستانی که هزاران سال پیش از فیلمهای جنگ ستارگان روایت میشود. آنها در میانهی جنگ بین جمهوری کهکشانی و امپراتوری سیث گرفتار شده و تلاش میکنند تا دارت مالاک را پیش از آنکه با استفاده از Star Forge بر کهکشان مسلط شود، شکست دهند.
اگرچه KOTOR از سیستم مبارزات نوبتی بهره میبرد که امروزه کمی قدیمی به نظر میرسد، اما نویسندگی و دیالوگهای آن فوقالعاده بودند و یکی از بزرگترین غافلگیریهای داستانی را نه تنها در دنیای جنگ ستارگان، بلکه در کل تاریخ بازیهای ویدیویی رقم زد. موفقیتی که الهامبخش بیشمار دنباله و نسخهی فرعی برای جمهوری قدیمی شد و استودیو BioWare را به اوج جدیدی رساند تا بتواند نقشآفرینیهای کاملا جدیدی نظیر Mass Effect و Dragon Age را خلق کند.
1 – بازی Halo 2
عنوان Halo: Combat Evolved به عنوان یک بازی انحصاری موجب شد که اکثر گیمرها متقاعد شوندند کنسول Xbox بخرند و تاثیر بیانتهایی نیز روی دوران مدرن گیمینگ به همراه داشت اما این Halo 2 بود که میلیونها نفر را به طرفداران سرسخت و وفادار ایکسباکس تبدیل کرد.
عنوان Halo 2 یکی از موردانتظارترین دنبالههای تاریخ بازیهای ویدیویی بود چرا که نه تنها به شکلی بینقص بر پایهی وقایع نسخهی اول بنا شد و تهاجم نیروهای کاوننت به زمین را به تصویر کشید، بلکه با معرفی سیستمهای مچمیکینگ در شبکهی Xbox Live که درک آنها بسیار ساده بود، انقلابی در بخش چندنفرهی شوترهای اول شخص ایجاد کرد. سیستمهایی که هنوز هم به عنوان ستون فقرات بسیاری از بازیهای آنلاین امروزی مورد استفاده قرار میگیرند.
بازی Halo 2 برای سالها به محبوبترین بازی چندنفرهی کنسولی تبدیل شد تا اینکه سرانجام توسط اولین نسخهی Gears of War از تخت پادشاهی کنار رفت اما در طول آن مدت، این بازی به تثبیت مسابقات حرفهای گیمینگ بر پایهی کنسول کمک شایانی کرد.
جدا از نوآوریها در بخش چندنفره، Halo 2 از چندین جهت نسبت به نسخهی اول بهبود یافته بود؛ مواردی مانند قابلیت ربودن وسایل نقلیه، توانایی استفادهی همزمان از دو سلاح (Dual-Wield) و امکان بازی در نقش بیگانگان الیت در هر دو بخش داستانی و چندنفره. این ویژگیِ آخر نه تنها به یکی از مکانیکهای محبوب طرفداران تبدیل شد، بلکه منبع شکلگیری مسلما بهترین داستانِ سری Halo، یعنی روایت رستگاری آربیتر بود.
نظرات
دیدگاه خود را اشتراک گذارید