-
10/10
در آستانه اکران فیلم ادیسه (The Odyssey) کریستوفر نولان، به بررسی ۵ اتفاق نفسگیر داستان حماسی هومر پرداختهایم که بیصبرانه منتظر تماشای تک به تک آنها روی پرده نقرهای هستیم.
بعد از مدتها صبر و انتظار، در نهایت فیلم ادیسه به کارگردانی کریستوفر نولان (Christopher Nolan) از فردا اکران جنجالی خود را در سراسر جهان آغاز میکند! همه ما به خوبی میدانیم که نام نولان به تنهایی کافی است تا بلیطهای سینماها فورا به فروش برسند و بار دیگر شاهد تشکیل صفهای طولانی در سالنهای سینماها باشیم. با این حال، باید در نظر داشت که این بار با یک اثر معمولی سینمایی طرف نیستیم؛ بلکه یک پروژه بزرگ اکشن و فانتزی با حضور بزرگترین سوپراستارهای هالیوود در راه است. این اثر هیجانانگیز ما را به دل قدیمیترین و باشکوهترین داستان ماجراجویی تاریخ مکتوب جهان میبرد و این بار هم نولان تمام نبوغ خود را به کار گرفته تا منظومه جاودانه ادیسه هومر را که از قرن هشتم پیش از میلاد به یادگار مانده، روی پرده سینما به تصویر بکشد.
همه چیز از هومر شروع شد؛ نابغه افسانهای یونان باستان که با نوشتن دو شاهکار ایلیاد (The Iliad) و ادیسه، استانداردهای قصهگویی را برای همیشه تغییر داد. جالب است بدانید با اینکه زندگی شخصی این شاعر بزرگ همچنان مثل یک راز مکتوم باقی مانده، اما هنوز هم با وجود گذشت ۲۷۰۰ سال، کمتر هنرمندی توانسته اثری با این عمق و عظمت خلق کند. در واقع، به جرات میتوان گفت که اشعار پرکشش او به مفاهیمی مثل شجاعت بیحدومرز، شرافت در میدان نبرد و اسطورهسازی، جانی دوباره بخشیدند. به همین خاطر، سفر پرمخاطره و حماسی اودیسیوس، همان فرمول جادویی است که هنوز هم هالیوود برای ساخت پرفروشترین فیلمهای اکشن و فانتزی خود از آن تقلید میکند.
در دل این قصه باستانی، لحظههایی به چشم میخورند که آنقدر عجیب و نفسگیر هستند که تا به امروز نمونهاش را در هیچ اثری ندیدهاید. در این اقتباس پرهزینه سینمایی، مت دیمون (Matt Damon) قرار است در نقش اودیسیوس (Odysseus)، سختترین و جنونآمیزترین نبردهای زندگیاش را برای بقا و بازگشت به خانه انجام دهد. کریستوفر نولان به ما قول داده که با وفاداری کامل به اشعار هومر، یک تجربه بصری به شدت واقعگرایانه و تاثیرگذار بسازد. این فیلم قرار است اقیانوسی از آدرنالین، ترس و شگفتی را مستقیما روی پرده بزرگ سینماها بیاورد. بنابراین، خودتان را برای یک سفر ماجراجویانه آماده کنند که طبق اولین واکنش منتقدها، ظاهرا این اثر تا مدتها در ذهنتان ماندگار خواهد شد. در ادامه، همراه رسانه سرگرمی باشید.
۵. غار سایکلاپس؛ جدال دلهرهآور با غول یکچشم
در ادیسه هومر، اودیسیوس و گروه پیشاهنگش در غار پولیفموس (Polyphemus)، یک سایکلاپس (Cyclops) غولپیکر یکچشم و پسر پوزئیدون (Poseidon)، خدای دریا، به دام میافتند. هومر در این بخش وحشتی ناب و دلهرهآوری را به تصویر میکشد؛ جایی که این هیولا با خونسردی تمام، شماری از مردان اودیسیوس را جفتجفت میبلعد. در همین جاست که اودیسیوس نقشهای زیرکانه میکشد و خود را هیچکس (Nobody) مینامد تا با این ترفند، سایکلاپس را فریب دهد. البته، غرور اودیسیوس در لحظه فرار و فاش کردن نام واقعیاش، به قیمت یک نفرین سنگین تمام میشود؛ نفرینی که باعث آوارگی دهساله اوست. تماشای این تقابل پراسترس با آن پیچش داستانی و هیولای دهشتناک، در قاب دوربین نولان بیشک به یکی از نفسگیرترین سکانسهای فیلم تبدیل خواهد شد.
۴. خشم پوزئیدون؛ نبرد برای بقا در دل امواج خروشان
فرار از چنگال پولیفموس، تازه آغاز کابوس اودیسیوس است. پوزئیدون، خدای قدرتمند دریاها، ناله و نفرین پسر کورشدهاش را میشنود و قسم میخورد که روزگار اودیسیوس را در این مسیر سیاه کند. به همین خاطر، او به اصلیترین دشمن الهی اودیسیوس تبدیل شده و با بر پا کردن طوفانهای سهمگین و امواج غولآسا، سفر بازگشت او را سالها به تاخیر میاندازد.
چیزی که این بخش را برای سینما دوستان حسابی جذاب میکند، علاقه وافر کریستوفر نولان به استفاده از جلوههای ویژه میدانی و پرهیز از هرگونه پرده سبز و جلوههای ویژه کامپیوتری (CGI) است. تصور اینکه نولان چگونه قرار است خشم طبیعت و طوفانهای آخرالزمانی پوزئیدون را با دوربینهای غولپیکر آیمکس به تصویر بکشد، مو بر تن آدم سیخ میکند. این سکانسها پتانسیل این را دارند که از نظر بصری، به باشکوهترین لحظات فیلم تبدیل شوند.
۳. غار اسکیلا؛ رویارویی با کابوس ششسر
در مسیر بازگشت، اودیسیوس باید از تنگهای مرگبار به نام تنگه مسینا (Strait of Messina) عبور کند که بین دو کابوس گرفتار شده است. از یک سو گرداب غولآسای کریبدیس (Charybdis) که همه چیز را به کام مرگ میکشد و از سوی دیگر، هیولایی ششسر به نام اسکیلا (Scylla) که در غاری بر فراز صخرهها کمین کرده و بیصبرانه منتظر کشتی اودیسیوس است. با وجود هشدارهای قبلی کیرکه (Circe)، اودیسیوس میداند که عبور از هر یک از این مسیر، بهای خونینی خواهد داشت و به قیمت جان مردانش تمام خواهد شد. با عبور کشتی، اسکیلا شش تن از بهترین و قویترین پاروزنان اودیسیوس را مستقیما از روی عرشه میرباید. این صحنه رقتانگیز که مردان اودیسیوس میان زمین و آسمان بلعیده میشوند و هممزان نام فرماندهشان را فریاد میزنند، یکی از تراژیکترین بخشهای کتاب است. تماشای اینکه نولان چگونه اسکیلا را به تصویر میکشد، جالب توجه خواهد بود و احتمالا این هیولای باستانی و این سکانس، ترسناکترین و تاریکترین لحظه فیلم را رقم خواهد زد.
۲. صاعقه زئوس؛ تاوان سنگین یک نافرمانی
پس از رویارویی با اسکیلا ماجرا وارد فاز دیگری شده و در نهایت ناتوانی و گرسنگی کار دست یاران اودیسیوس میدهد. در واقع، خدمه که احساس میکنند فرماندهشان فقط به فکر رسیدن به خانواده خودش است و جان آنها برایش ارزشی ندارد، دست به شورش میزنند. آنها در غیاب اودیسیوس، به هشدارهای اکید بیتوجهی کرده و برای فرار از گرسنگی، گاوهای مقدس گله هلیوس (Helios) را ذبح میکنند.
این نافرمانی، خشم خدایان را برمیانگیزد و زئوس شخصا برای مجازات آنها وارد عمل میشود. او با پرتاب یک صاعقه ویرانگر، کشتی را تکهتکه کرده و تمام خدمه را به کام مرگ میفرستد؛ فاجعهای که تنها اودیسیوس از آن جان سالم به در میبرد. این صحنه، تجلی تمامعیار سینمای نولان است: ترکیبی از دوراهیهای اخلاقی، درماندگی انسانی، خشم کور الهی و یک سکانس تخریب عظیم که نفس تماشاگر را در سینه حبس میکند.
۱. بازگشت به خانه؛ انتقام خونین و باشکوه پادشاه
یک حماسه بزرگ و غنی، نیازمند یک پایانبندی بینقص است و با شناختی که از کارنامه نولان داریم، بعید است در این زمینه ناامید شویم. بازگشت اودیسیوس به قلمرو خود در نقش یک گدای پیر و ناشناس آن هم به لطف جادوی آتنا (Athena)، لحظات دراماتیک فوقالعادهای را خلق میکند. یکی از احساسیترین این لحظات، رویارویی اودیسیوس با سگ پیر و وفادارش، آرگوس (Argos) است؛ سگی که بلافاصله صاحبش را پس از سالها میشناسد، دمی تکان میدهد و در آرامش جان میسپارد. بدون شک، این صحنه عاطفی، باید در فیلم حضور داشته باشد.
اما نقطه عطف داستان، زمانی است که صبر پادشاه لبریز میشود. پس از تماشای سالها تحقیر شدن همسر و فرزندش توسط خواستگاران فرصتطلب، زمان تسویهحساب فرا میرسد. سکانس چلهکشی کمان توسط اودیسیوس و آغاز یک قتلعام بیرحمانه و انتقامجویانه، همان پاداشی است که تماشاگر پس از همراهی در این سفر دوزخی به آن نیاز دارد. اگر نولان این سکانس را با ظرافت و کوبندگی همیشگیاش اجرا کند، بدون تردید ادیسه به یکی از شاهکارهای فانتزی این دهه تبدیل خواهد شد.
در نهایت، فیلم The Odyssey نقطه تلاقی جاهطلبی فرمال سینمای مدرن و غنای روایی اساطیر کهن است که به لطف کارگردانی کریستوفر نولان میتوان انتظار داشت مرزهای اکشن و فانتزی را جابهجا کند! در واقع، ترکیب کارگردانی هنرمندانه این فیلمساز مشهور با داستان خونین و پر از هیولای هومر، اثری خلق کرده که تماشایش روی پرده نقرهای حسابی جذاب خواهد بود. از لحظه دلهرهآور گیر افتادن مت دیمون در غار سایکلاپس گرفته تا سکانسهای وحشتناک خشم زئوس و طوفانهای پوزئیدون، احتمالا لحظهای برای پلک زدن هم نخواهیم داشت. از طرفی، اوج این آدرنالین خالص نیز در سکانس پایانی و انتقام بیرحمانه پادشاه رقم میخورد که اگر همه چیز بیعیب و نقص به نظر برسد، تماشاگرها را در سالن سینما به وجد میآورد. این فیلم یک سواری نفسگیر در دل باستانیترین کابوسهای بشری است که احتمالا تجربه آن تا سالها در یادتان حک خواهد شد!
لازم به ذکر است که فیلم ادیسه کریستوفر نولان از تاریخ ۱۷ جولای سال ۲۰۲۶ میلادی (۲۶ تیر ماه سال ۱۴۰۵) در سراسر جهان روی پردههای سینما میرود. نکته قابل توجه درباره دوستداران سینما این است که تمامی صحنههای این فیلم با فرمت آیمکس ضبط شده است. به همین خاطر، این اثر قرار است به صورت گسترده روی پردههای آیمکس که به جدیدترین فناوریها مجهز شوند، اکران شود تا تماشاگرها محو زیبایی بصری و کیفیت خارقالعاده این اثر تاریخساز نولان شوند.
در پایان این مقاله، دیدگاه شما در رابطه با اقتباس سینمایی اثر ادیسه هومر به کارگردانی کریستوفر نولان چیست؟ شما چه سکانسها و اتفاقات حماسی دیگری از داستان هومر را به این فهرست اضافه میکنید؟ در آستانه اکران فیلم، شما تا چه اندازه برای تماشای شاهکار جدید و تماشایی کریستوفر نولان و نقشآفرینی مت دیمون و تام هالند هیجانزده هستید؟ فراموش نکنید که نظرات و انتظارهای شخصی خود را با ما و دیگر کاربران رسانه سرگرمی به اشتراک بگذارید.
نظرات
دیدگاه خود را اشتراک گذارید