-
0/10
۷ فیلم برتر افسانهای مدرن که حتماً باید تماشا کنید!
در قرن ۲۱، تعداد قابل توجهی فیلم افسانهای بر پرده سینماها نقش بستهاند که بسیاری از آنها خیلی زود به آثار ماندگار و جریانساز تبدیل شدهاند. این موفقیت نتیجه تلفیق فیلمنامههای هوشمندانه، پیامهای اخلاقی چندلایه برای کودکان و بزرگسالان و جلوههای بصری خلاقانهای است که از ظرفیتهای گسترده سینما بهره میبرند. پیشرفت فناوریهای تصویری نیز امکان خلق جهانهایی باورپذیر و در عین حال شگفتانگیز را فراهم کرده است؛ جهانهایی که تماشاگر را در تجربهای فراگیر غوطهور میکنند و نشان میدهند فیلم افسانهای همچنان یکی از تاثیرگذارترین قالبهای روایت در سینمای مدرن است.
قصههای پریان از نخستین شکلهای روایت هستند که بسیاری از ما در سالهای ابتدایی زندگی با آنها آشنا میشویم. این داستانهای ساده اما تأثیرگذار، با هدف انتقال درسهای مهم زندگی به کودکان شکل گرفتهاند؛ مفاهیمی مانند اهمیت راستگویی، پرهیز از اعتماد بیچونوچرا به غریبهها و ارزش مهربانی در مواجهه با دیگران. با وجود تنوع گسترده در ساختار و روایت، اغلب این آثار در قالب فیلم افسانهای یا داستانهای خیالمحور قرار میگیرند. میزان عناصر جادویی در آنها میتواند بسیار متفاوت باشد؛ از حضور پریها و حیوانات سخنگو گرفته تا نشانههای ظریفتری مانند صدایی در باد که مسیر قهرمان را تغییر میدهد. همین انعطاف در بهرهگیری از خیال، سبب شده است این گونه روایی همچنان برای نسلهای مختلف جذاب و الهامبخش باقی بماند.
در قرن ۲۱، تعداد قابل توجهی فیلم افسانهای راهی پرده نقرهای شدهاند که بسیاری از آنها در مدتزمانی کوتاه به آثاری ماندگار و کلاسیک تبدیل شدهاند. این موفقیت تنها به نوستالژی مخاطبان وابسته نیست، بلکه حاصل ترکیبی از فیلمنامههای قدرتمند، پیامهای اخلاقی قابلتأمل برای کودکان و بزرگسالان و جلوههای بصری خلاقانهای است که از ظرفیتهای جادویی سینما بهره میبرند. فناوریهای نوین تصویری نیز به فیلمسازان امکان دادهاند جهانهایی خیالانگیز خلق کنند که تماشاگر را بهطور کامل در فضای داستان غرق میکند. در نتیجه، فیلم افسانهای در عصر مدرن نهتنها جایگاه خود را حفظ کرده، بلکه با رویکردی تازه و مخاطبمحور، بار دیگر به یکی از محبوبترین گونههای سینمایی تبدیل شده است.
Guillermo Del Toro’s Pinocchio
پس از آنکه پسر Geppetto با بازی David Bradley در جنگ جهانی اول جان خود را از دست میدهد، این نجار سالخورده به سایهای از گذشته خود تبدیل میشود و در سوگی عمیق فرو میرود. او شبی در اقدامی نمادین، درختی را که بر مزار فرزندش کاشته شده قطع میکند و از چوب آن عروسکی همچهره پسرش میسازد. در ادامه، موجودی جادویی به نام Wood Sprite با بازی Tilda Swinton با نیرویی اسرارآمیز به این عروسک جان میبخشد و نام Pinocchio با صداپیشگی Gregory Mann را برای او برمیگزیند. همچنین جیرجیری به نام Sebastian با صداپیشگی Ewan McGregor که در همان درخت زندگی میکرد، مامور میشود در ازای برآورده شدن آرزویی، به Pinocchio درست و غلط را بیاموزد؛ ماموریتی که بسیار پیچیدهتر از تصور اولیه است، زیرا گروههای مختلف تلاش میکنند از این پسرک چوبی برای منافع شخصی خود سوءاستفاده کنند. این روایت، بستری متفاوت برای شکلگیری یک فیلم افسانهای عمیق و چندلایه فراهم میکند که تنها به ماجراجویی کودکانه محدود نمیشود.
انیمیشن Guillermo del Toro’s Pinocchio را میتوان متفاوتترین و جسورانهترین اقتباس از داستان کلاسیک The Adventures of Pinocchio دانست؛ اثری که بیش از هر نسخه دیگری بر جنبههای تاریک و اسطورهای داستان تاکید دارد. یکی از برجستهترین نمودهای این رویکرد، سفرهای Pinocchio به جهان زیرین پس از هر بار مرگ است؛ جایی که با شخصیت Death با صداپیشگی Tilda Swinton، خواهر Wood Sprite، روبهرو میشود. گفتوگوهای میان آنها از نقاط اوج فیلم به شمار میرود و مفاهیمی چون ماهیت زندگی، معنای مرگ، چیستی وجود و حتی نفرین جاودانگی را به شکلی فلسفی و تاملبرانگیز مطرح میکند. در نتیجه، این فیلم افسانهای نهتنها بازآفرینی یک قصه آشناست، بلکه بازخوانیای عمیق از مفاهیم انسانی در بستری خیالانگیز و بصری خیرهکننده محسوب میشود.
Tangled
زمانی که ملکه سرزمین Corona برای نجات جان خود دارویی ساختهشده از گلی جادویی مینوشد، نیروی شفابخش آن به دخترش Rapunzel با صداپیشگی Mandy Moore منتقل میشود؛ دختری که با موهایی طلایی و درخشان متولد میشود. جادوگری حیلهگر به نام Gothel با صداپیشگی Donna Murphy کودک را میرباید تا از جادوی موهایش برای حفظ جوانی خود بهره ببرد. ویژگی این موها آن است که اگر کوتاه شوند، به رنگ قهوهای درمیآیند و قدرت جادوییشان را از دست میدهند. هجده سال بعد، Rapunzel که تمام عمرش را در برجی دورافتاده سپری کرده، آرزو دارد در جشن سالانه فانوسها شرکت کند و جهان بیرون را ببیند. اما مخالفت Gothel او را وادار میکند از یک دزد خوشزبان به نام Flynn Rider با صداپیشگی Zachary Levi کمک بگیرد. این آغاز سفری پرماجرا در قالب یک فیلم افسانهای است که قهرمانش در پی کشف هویت و آزادی خویش قدم برمیدارد.
انیمیشن Tangled نمونهای موفق از بازآفرینی یک قصه کلاسیک است؛ اثری که با گسترش و بهروزرسانی هوشمندانه داستان، هسته اصلی آن را حفظ کرده است. فیلمنامه با ارائه توضیحاتی منطقی درباره جزئیاتی مانند موهای بلند Rapunzel، روایت را باورپذیرتر میکند و در عین حال بر مفاهیمی چون آزادی، اعتماد و روابط آسیبزا تمرکز دارد. در این فیلم افسانهای، شخصیتپردازی نقشی کلیدی ایفا میکند؛ Rapunzel و Flynn ترکیبی جذاب از خوشبینی ایثارگرانه و بدبینی خودمحورانه را نمایندگی میکنند و در مسیر داستان از یکدیگر میآموزند. Gothel بهعنوان چهرهای manipulative و سلطهگر، نمونهای روشن از سوءاستفاده عاطفی را به تصویر میکشد و حتی اسبی به نام Maximus با سماجت کمیک خود در تعقیب Flynn، به جذابیت روایت میافزاید. مجموعه این عناصر، اثری سرگرمکننده و در عین حال تاملبرانگیز خلق کرده که جایگاه ویژهای در میان آثار مدرن این ژانر دارد.
Shrek
زمانی که Lord Farquaad با صداپیشگی John Lithgow همه موجودات قصههای پریان را از سرزمین خود تبعید میکند، آنها ناچار میشوند به مردابی پناه ببرند که محل زندگی ogre گوشهگیری به نام Shrek با صداپیشگی Mike Myers است؛ موجودی که تنها آرزویش داشتن آرامش و دوری از دیگران است. Shrek با همراهی الاغی پرحرف با صداپیشگی Eddie Murphy راهی دیدار Farquaad میشود و با او معاملهای انجام میدهد: اگر Princess Fiona با صداپیشگی Cameron Diaz را نجات دهد، مالکیت مردابش به او بازگردانده خواهد شد. Farquaad قصد دارد با ازدواج با Fiona تاجوتخت را تصاحب کند، اما این ماموریت نجات، آنگونه که در یک فیلم افسانهای کلاسیک انتظار میرود، پیش نمیرود. Fiona در ابتدا از این قهرمان غیرمتعارف دل خوشی ندارد، اما در جریان سفر، او و Shrek به شناختی عمیقتر از یکدیگر میرسند و پیوندی شکل میگیرد که فراتر از ظاهر و کلیشههای رایج است.
انیمیشن Shrek را میتوان یکی از تاثیرگذارترین آثار تاریخ انیمیشن دانست؛ فیلمی که با تثبیت جایگاه انیمیشن سهبعدی و طنز ساختارشکنانهاش، نسل تازهای از مخاطبان را شکل داد. با این حال، آنچه این فیلم افسانهای را ماندگار کرده، روایت صادقانه و انسانی آن است. Shrek با وجود قلبی مهربان، همواره بهدلیل ظاهرش مورد قضاوت قرار میگیرد و همین مسئله او را به انزوا سوق میدهد. تاکید داستان بر زیبایی درونی در برابر ظاهر بیرونی، در نقطه اوج به چرخشی هوشمندانه منتهی میشود که کلیشههای رایج قصههای پریان را به بازی میگیرد و در عین حال پیامی تاثیرگذار درباره پذیرش خود و ارزشمندی فردی ارائه میدهد؛ پیامی که همچنان برای مخاطبان امروز نیز طنینانداز است.
Shrek 2
پس از بازگشت از ماهعسل، Shrek و Fiona بیدرنگ به سرزمین Far Far Away فراخوانده میشوند تا والدین Fiona، یعنی King Harold با صداپیشگی John Cleese و Queen Lillian با صداپیشگی Dame Julie Andrews، داماد تازه را ببینند و به این ازدواج رسمیت ببخشند. اما آنها نهتنها برای دیدن Fiona در هیبت دائمی یک ogre آمادگی ندارند، بلکه پذیرش Shrek نیز برایشان دشوار است؛ مسئلهای که به تقابل مستقیم Harold و Shrek و دلخوری Fiona منجر میشود. در همین حال، Fairy Godmother با صداپیشگی Jennifer Saunders نقشهای دیگر در سر دارد و میخواهد Fiona را با پسرش Prince Charming با صداپیشگی Rupert Everett پیوند دهد. او برای پیشبرد هدفش، Harold را تحت فشار قرار میدهد تا گربهای آدمکش به نام Puss in Boots با صداپیشگی Antonio Banderas را برای حذف Shrek استخدام کند. این گرهافکنیها، مسیر داستان را به سمت یک فیلم افسانهای پرکشش سوق میدهد که در آن عشق، غرور و هویت در تقابل با سنتهای سلطنتی قرار میگیرند.
انیمیشن Shrek 2 از معدود دنبالههایی است که نهتنها همسطح قسمت نخست ظاهر شد، بلکه در بسیاری از جنبهها آن را پشت سر گذاشت. فیلم با افزایش سطح شوخیها، معرفی شخصیتهای بهیادماندنیتر و بهرهگیری از موسیقی تاثیرگذار، تجربهای کاملتر ارائه میدهد و در عین حال مضامین بالغ رابطه Shrek و Fiona را حفظ میکند. در این فیلم افسانهای، تمرکز اصلی بر این ایده استوار است که عشق واقعی نیازمند سازش و فداکاری است؛ موضوعی که در تمایل Shrek برای تغییر خود بهخاطر خوشبختی Fiona و همچنین تصمیم دشوار Harold برای ایستادن کنار دخترش، صرفنظر از پیامدهای شخصی، بهخوبی نمود پیدا میکند. همین تلفیق طنز هوشمندانه و پیامهای انسانی، جایگاه این اثر را در میان موفقترین انیمیشنهای قرن ۲۱ تثبیت کرده است.
Puss in Boots: The Last Wish
پس از نبردی نفسگیر با یک غول، Puss in Boots درمییابد که ۸ جان از ۹ جان افسانهای خود را از دست داده و مرگ بعدی برایش پایان قطعی خواهد بود. رویارویی ناگهانی با گرگی مرموز با صداپیشگی Wagner Moura که تا آستانه نابودی او پیش میرود، این قهرمان مغرور را دچار بحران هویت میکند. او برای مدتی شمشیر را کنار میگذارد و بهعنوان یک گربه خانگی زندگی آرامی را در پیش میگیرد. اما انتشار خبری درباره نقشهای که به آخرین ستاره آرزوها منتهی میشود، بار دیگر شعله ماجراجویی را در وجودش روشن میکند؛ فرصتی که میتواند جانهای ازدسترفتهاش را بازگرداند و او را دوباره به اسطورهای زنده تبدیل کند. این نقطه عزیمت، زمینهساز شکلگیری یک فیلم افسانهای پرهیجان میشود که قهرمانش اینبار نه با دشمنان بیرونی، بلکه با ترس از فناپذیری روبهرو است.
انیمیشن Puss in Boots: The Last Wish که دنبالهای بر یک اثر فرعی از مجموعه Shrek محسوب میشود، با کیفیت خیرهکننده در فیلمنامه و طراحی بصری تحسین گستردهای برانگیخت. سبک هنری اثر، یادآور نقاشیهای آبرنگی است که جان گرفتهاند و با زیباییشناسی کتابهای مصور هماهنگی کامل دارد؛ انتخابی هوشمندانه که حالوهوای فیلم افسانهای را تقویت میکند و احساسات هر صحنه را با رنگهای جسورانه برجسته میسازد. در لایههای عمیقتر، روایت بر پذیرش مرگ و درک ارزش لحظات محدود زندگی تمرکز دارد؛ این حقیقت که انسان تنها یک زندگی در اختیار دارد و هیچکس از زمان پایان آن آگاه نیست. همین پیام انسانی و جهانشمول، ماجراجویی سرگرمکننده Puss را به اثری تاثیرگذار و ماندگار در سینمای انیمیشن قرن ۲۱ تبدیل کرده است.
Spirited Away
Chihiro با صداپیشگی Rumi Hiiragi در نسخه ژاپنی و Daveigh Chase در نسخه انگلیسی، در مسیر نقلمکان به خانهای تازه همراه با والدینش ناخواسته وارد دنیای ارواح میشود؛ جهانی رازآلود که قوانین خاص خود را دارد. پدر و مادر او پس از خوردن غذای ارواح به خوک تبدیل میشوند و با غروب خورشید، Chihiro نیز در این قلمرو گرفتار میشود. در این میان، پسری مرموز به نام Haku با صداپیشگی Miyu Irino و Jason Marsden به کمکش میآید و او را به حمامی جادویی هدایت میکند که توسط جادوگری قدرتمند به نام Yubaba با صداپیشگی Mari Natsuki و Suzanne Pleshette اداره میشود. Chihiro برای بقا ناچار میشود در این حمام کار کند و در ازای آن نام واقعی خود را از دست میدهد؛ تصمیمی که هویت او را تهدید میکند. تلاش او برای بازپسگیری نامش و نجات والدینش، ستون اصلی این فیلم افسانهای تحسینشده را شکل میدهد.
انیمیشن Spirited Away را میتوان برداشتی مدرن از فضای خیالانگیز داستان Alice’s Adventures in Wonderland دانست؛ اثری که مخاطب را به جهانی میبرد که بر اساس منطق درونی خود عمل میکند و الزامی برای توضیح دادن ندارد. این جهان با یکی از ظریفترین و پرجزئیاتترین نمونههای انیمیشن دوبعدی جان گرفته است؛ بهگونهای که در هر نما عناصر متعددی پنهان شده و تماشای چندباره را ضروری میکند. در کنار جلوههای بصری خیرهکننده، پرداختن به مفاهیمی چون هویت فردی، مسئولیتپذیری و دغدغههای زیستمحیطی، جایگاه این فیلم افسانهای را در میان آثار ماندگار قرن ۲۱ تثبیت کرده است. مجموعهای از شخصیتهای رنگارنگ و روایت چندلایه نیز سبب شدهاند این اثر بهعنوان یکی از شاهکارهای بیچونوچرای انیمیشن معاصر شناخته شود.
Pan’s Labyrinth
Ofelia با بازی Ivana Baquero دختری نوجوان در اسپانیای دوران Franco است که در بحبوحه فضای خفقانآور حاکم بر کشور، از مادر باردارش مراقبت میکند؛ در حالی که ناپدریاش Captain Vidal با بازی Sergi López بیوقفه در تعقیب نیروهای مقاومت Maquis است. شبی سرنوشتساز، او چند پری را دنبال میکند و به هزارتویی زیرزمینی میرسد؛ جایی که با موجودی اسرارآمیز به نام Faun با بازی Doug Jones روبهرو میشود. این موجود به او میگوید که شاهزاده دنیای زیرین است که دوباره متولد شده و برای بازپسگیری تاجوتخت خود باید سه آزمون دشوار را پشت سر بگذارد. این خط داستانی، بنیانی قدرتمند برای شکلگیری یک فیلم افسانهای متفاوت فراهم میکند؛ روایتی که خیال را با واقعیت تلخ تاریخی پیوند میزند و مرز میان جهان بیرونی و دنیای درونی یک کودک را به چالش میکشد.
فیلم Pan’s Labyrinth را میتوان یکی از شاخصترین نمونههای فیلم افسانهای در دوران معاصر دانست؛ اثری که با هر بار تماشا، لایههای تازهای از معنا را آشکار میکند. این روایت تاریک اما خیالانگیز، مفاهیمی چون ازدسترفتن معصومیت، استبداد و پناهبردن به فانتزی برای تحمل واقعیت خشن را در هم میآمیزد. همین رویکرد چندلایه باعث شده است فیلم امکان تفسیرهای گوناگون را برای مخاطب فراهم کند؛ اینکه چه میزان از وقایع واقعا رخ میدهند و چه مقدار زاییده ذهن Ofelia هستند. هیولاهایی که او با آنها مواجه میشود و آزمونهایی که پشت سر میگذارد، سرشار از نمادپردازیاند و هر یک بازتابی از ترسها، سرکوب و خشونتی هستند که در دنیای واقعی پیرامونش جریان دارد.
نظرات
دیدگاه خود را اشتراک گذارید