-
0/10
رتبهبندی برترین انیمیشنهای دهه ۹۰ میلادی
از علاءالدین تا دیو و دلبر…
اگر کودکی خود را با رنگ، موسیقی و خیال به یاد میآورید، احتمالاً پای انیمیشنهای دهه ۹۰ در میان است؛ دورانی که هر قاب از آن، خاطرهای جاودان در ذهن مخاطبان ساخت.
دهه ۱۹۹۰ میلادی با رویدادهای گوناگونی شناخته میشود، اما در دنیای سینما، این دوران نقطهعطفی در تاریخ انیمیشن به شمار میآید. در این دهه، بسیاری از شاهکارهایی که هنوز هم در ذهن مخاطبان زندهاند، متولد شدند. موج تازهای از خلاقیت با آغاز دوران طلایی Disney و حضور قدرتمند استودیوهایی چون Studio Ghibli و DreamWorks شکل گرفت. در همین سالها بود که آیندهِ انیمیشن مسیر تازهای پیدا کرد و استانداردهای هنری و فنی آن برای همیشه دگرگون شد. انیمیشنهای دهه ۹۰ نهتنها با جلوههای بصری چشمگیر خود بلکه با روایتهای عمیق و احساسیشان توانستند جایگاه ویژهای در قلب تماشاگران سراسر جهان به دست آورند.
در اینجا قصد داریم بهترین آثار انیمیشنی هر سال از این دوران طلایی را مرور کنیم؛ آثاری که گاه با افتخاراتی چون نامزدی جایزه Oscar همراه بودند و گاه به ناحق در میان انبوه تولیدات دیگر گم شدند. جالب است بدانید برخلاف انتظار، Disney در تمام این فهرست جایگاه نخست را ندارد، هرچند سهم آن از موفقیتها چشمگیر است. انتخاب تنها یک اثر از هر سال کار سادهای نبود، اما در نهایت فهرستی شکل گرفته که تنوع و شکوه این دوران را نشان میدهد. این فیلمها نهفقط خاطرهانگیزند، بلکه همچنان نمادی از دوران طلایی هنر انیمیشن به شمار میآیند.
۷. The Hunchback of Notre Dame
انیمیشن The Hunchback of Notre Dame محصول سال ۱۹۹۶ یکی از آثار برجسته دوران Disney Renaissance به شمار میآید که با فضایی تاریکتر و موضوعاتی پیچیدهتر نسبت به آثار پیشین، انیمیشنهای دهه ۹۰ را وارد مرحلهای تازه کرد. این فیلم با اقتباس آزاد از رمان کلاسیک Victor Hugo، داستان Quasimodo، ناقوسزن مهربان کلیسای نوتردام را روایت میکند که با زندگیای پر از تنهایی و محرومیت روبهروست. هنگامی که او با Esmeralda، دختری شجاع و مهربان، آشنا میشود، با تضاد میان عشق، عدالت و نفرت روبهرو میگردد. طراحی بصری فیلم، با معماری چشمگیر کلیسای نوتردام و فضای شهر پاریس قرن پانزدهم، تجربهای غنی و سینمایی برای مخاطبان فراهم میآورد و حس مقیاس و عمق داستان را بهخوبی منتقل میکند.
موسیقی Alan Menken با ترانههایی از Stephen Schwartz یکی از نقاط قوت بیرقیب فیلم است؛ آهنگهایی چون Out There و God Help the Outcasts نه تنها احساسات شخصیتها را برجسته میکنند بلکه پیام انسانی داستان را نیز تقویت میکنند. صداپیشگی Tom Hulce در نقش Quasimodo و Demi Moore در نقش Esmeralda، شخصیتها را به زندگی واقعی نزدیک کرده و عمق احساسی قابل توجهی به فیلم بخشیده است. این اثر با پرداختن به موضوعاتی چون تبعیض، عدالت اجتماعی و عشق واقعی، نشان داد که انیمیشنهای دهه ۹۰ قادرند پیامهایی عمیق و قابل تأمل ارائه دهند. The Hunchback of Notre Dame نه تنها یکی از جسورانهترین آثار Disney است بلکه هنوز هم به عنوان نمونهای ماندگار از انیمیشنهای دهه ۹۰ شناخته میشود که توانسته تعادل میان سرگرمی و مضمون فلسفی را به شکلی استادانه برقرار کند.
۶. Toy Story
انیمیشن Toy Story محصول سال ۱۹۹۵ نقطه عطفی در تاریخ سینما و آغازگر عصر تازهای از انیمیشنهای سهبعدی بود. این فیلم که به کارگردانی John Lasseter و با همکاری استودیوی Pixar و Disney ساخته شد، نخستین انیمیشن بلند سینمایی بود که به طور کامل با رایانه تولید شد و راه را برای نسلی تازه از آثار دیجیتال هموار کرد. داستان درباره دنیای اسباببازیهاست؛ جایی که وسایل بازی وقتی انسانها حضور ندارند زنده میشوند. در مرکز این ماجرا، دو شخصیت اصلی یعنی Woody، عروسک کابوی وفادار، و Buzz Lightyear، فضانوردی تازهوارد و پرادعا قرار دارند که رقابت میان آنها به مرور به دوستیای عمیق و الهامبخش تبدیل میشود. روایت هوشمندانه، طنز ظریف و شخصیتپردازی دقیق، Toy Story را به اثری فراتر از یک فیلم کودکانه تبدیل کرد؛ داستانی درباره هویت، دوستی و پذیرش تغییر.
Toy Story با صداپیشگی درخشان Tom Hanks در نقش Woody و Tim Allen در نقش Buzz، و موسیقی گوشنواز Randy Newman که با ترانه معروف You’ve Got a Friend in Me شناخته میشود، به یکی از بهیادماندنیترین آثار دهه ۹۰ بدل شد. موفقیت خیرهکننده فیلم در گیشه و تحسین منتقدان نه تنها آغازگر مجموعهای محبوب و چند قسمتی بود، بلکه جایگاه Pixar را به عنوان پیشگام فناوری و خلاقیت در انیمیشن تثبیت کرد. Toy Story اثری است که ثابت کرد حتی اسباببازیها هم میتوانند قلب مخاطبان را تسخیر کنند؛ فیلمی که با جسارت و نوآوریاش، چهره انیمیشنهای دهه ۹۰ را برای همیشه تغییر داد و هنوز هم الهامبخش هنرمندان و فیلمسازان سراسر جهان است.
۵. The Lion King
انیمیشن The Lion King محصول سال ۱۹۹۴ یکی از باشکوهترین و تأثیرگذارترین آثار در تاریخ سینما و نقطه اوج دوران Disney Renaissance به شمار میآید. این فیلم با داستانی حماسی، موسیقی بینظیر و انیمیشنی خیرهکننده، جایگاه ویژهای در میان انیمیشنهای دهه ۹۰ به دست آورد. روایت فیلم در دشتهای پهناور آفریقا میگذرد و سرگذشت تولهشیری به نام Simba را دنبال میکند که باید پس از مرگ پدرش Mufasa بر ترسها و تردیدهای خود غلبه کند تا پادشاهی از دسترفته را بازپس گیرد. این اثر نه تنها با جلوههای بصری خارقالعاده و طراحی بینقص مناظر طبیعی تحسین شد، بلکه با پیامهای عمیق درباره مسئولیت، رشد شخصی و چرخه زندگی توانست ارتباطی احساسی با مخاطبان در سراسر جهان برقرار کند.
The Lion King با موسیقی فراموشنشدنی Elton John و Hans Zimmer و ترانههایی از Tim Rice، استاندارد تازهای در ترکیب موسیقی و روایت در انیمیشن ایجاد کرد. آهنگهایی چون Circle of Life، Can You Feel the Love Tonight و Hakuna Matata به آثاری ماندگار در فرهنگ عامه تبدیل شدند. صداپیشگی درخشان James Earl Jones در نقش Mufasa و Jeremy Irons در نقش شرور داستان، Scar، عمق و جذابیت بیشتری به فیلم بخشیدند. The Lion King نه تنها پرفروشترین انیمیشن زمان خود شد، بلکه الهامبخش اقتباسهای تئاتری، بازیهای ویدیویی و نسخه لایواکشن سالها بعد گشت. این اثر جاودانه، فراتر از یک داستان درباره حیوانات، نمادی از عشق، مسئولیت و ایمان به خود است؛ میراثی ماندگار از انیمیشنهای دهه ۹۰ که هنوز هم نسلهای تازه را مجذوب خود میکند.
۴. The Nightmare Before Christmas
انیمیشن The Nightmare Before Christmas محصول سال ۱۹۹۳ اثری ماندگار و منحصربهفرد از ذهن خلاق Tim Burton است که با کارگردانی Henry Selick به یکی از شاخصترین و تأثیرگذارترین انیمیشنهای دهه ۹۰ تبدیل شد. این فیلم با استفاده از تکنیک استاپموشن و فضایی تاریک اما شاعرانه، دنیایی متفاوت از سایر آثار انیمیشن آن دوران خلق کرد. داستان درباره Jack Skellington، پادشاه شهر هالووین است که از تکرار بیپایان جشنهای ترسناک خسته میشود و ناگهان با دنیای کریسمس روبهرو میگردد. او تصمیم میگیرد روح کریسمس را به شیوه خودش به شهرش بیاورد، اما نتیجه، ترکیبی عجیب و شیرین از ترس و شادی میشود که تنها از دنیای Burton برمیآید.
The Nightmare Before Christmas با موسیقی فوقالعاده Danny Elfman که خود نیز صداپیشگی Jack را بر عهده دارد، به تجربهای شنیداری و دیداری بینظیر تبدیل شد. آهنگهایی چون This Is Halloween و What’s This? به آیکونهای فرهنگی بدل شدند و هنوز پس از گذشت سه دهه، در میان مخاطبان محبوباند. هر قاب از فیلم سرشار از جزئیات هنری و طراحی بصری چشمگیر است که مرز میان ژانرهای ترس، خیالپردازی و موسیقی را از میان برداشته. اگرچه در زمان اکران، برخی مخاطبان فضای تاریک فیلم را متفاوت از سبک همیشگی Disney یافتند، اما با گذر زمان، این اثر به عنوان یکی از نمادهای جاودانه انیمیشنهای دهه ۹۰ شناخته شد؛ فیلمی که ثابت کرد انیمیشن میتواند همزمان عجیب، شاعرانه و عمیق باشد.
۳. Aladdin
انیمیشن Aladdin محصول سال ۱۹۹۲ یکی از درخشانترین آثار دوران طلایی Disney به شمار میآید؛ اثری که نه تنها با داستانی پرماجرا و شخصیتهایی به یادماندنی، بلکه با موسیقی جادویی و جلوههای بصری خیرهکننده، تحولی بزرگ در دنیای انیمیشنهای دهه ۹۰ ایجاد کرد. این فیلم بیننده را به دنیایی خیالی در سرزمین Agrabah میبرد؛ جایی که پسری فقیر اما با دل و جرأت به نام Aladdin با کمک جن شوخطبعی که در چراغ جادویی ساکن است، در مسیر دگرگونی سرنوشت خود قرار میگیرد. صداپیشگی تماشایی Robin Williams در نقش Genie با بداههگوییهای خیرهکنندهاش یکی از به یادماندنیترین نقشآفرینیهای تاریخ انیمیشن را رقم زد و به تنهایی روح تازهای در کالبد فیلم دمید.
Aladdin با آهنگسازی درخشان Alan Menken و ترانههایی از Howard Ashman و Tim Rice مجموعهای از موسیقیهایی را ارائه کرد که هرکدام به نمادی ماندگار تبدیل شدند. از A Whole New World که با اجرای Brad Kane و Lea Salonga جایزه Oscar را برای بهترین ترانه سال برد تا Friend Like Me که با انرژی و طنز مخصوص Genie اجرا شد، همه و همه به جذابیت بیپایان فیلم افزودند. نکته قابل توجه اینجاست که Aladdin در زمان اکران خود هم از نظر هنری و هم تجاری موفقیتی خیرهکننده کسب کرد و توانست مسیر تازهای برای انیمیشنهای موزیکال دیزنی باز کند. این فیلم نه فقط یکی از ستونهای اصلی دوران Disney Renaissance محسوب میشود بلکه همچنان به عنوان یکی از نمادهای جاودانه انیمیشنهای دهه ۹۰ در حافظه نسلها باقی مانده است؛ داستانی که ثابت میکند گاهی فقط کافی است به چراغی جادویی و کمی ایمان به خود نیاز داشته باشی تا زندگیات دگرگون شود.
۲. Beauty and the Beast
دوران طلایی Disney Renaissance! لحظهای که انیمیشن Beauty and the Beast در سال ۱۹۹۱ بر پرده سینماها ظاهر شد، تاریخ انیمیشن برای همیشه تغییر کرد. این اثر، بازآفرینی درخشانی از افسانهای فرانسوی است که بیننده را به فرانسه قرن هجدهم میبرد؛ جایی که یک جادوگر شاهزادهای مغرور را به هیولایی ترسناک تبدیل میکند تا تاوان خودخواهیاش را بپردازد. سالها بعد، دختری باهوش و شجاع به نام Belle با صدای Paige O’Hara، برای نجات پدرش، در قلعه Beast (با صداپیشگی Robby Benson) گرفتار میشود. تنها راه شکستن طلسم، عشق واقعی میان این دو است؛ پیش از آنکه آخرین گلبرگ از رز جادویی فرو افتد. این فیلم با موسیقی ماندگار Howard Ashman و Alan Menken، طراحی بصری مسحورکننده و پیام عمیق انسانی خود، انیمیشن را از مرزهای پیشین فراتر برد. Beauty and the Beast فقط یک قصه کهن نبود، بلکه انقلابی در روایت، موسیقی و شخصیتپردازی انیمیشنهای دهه ۹۰ به حساب میآمد.
بازگشت Disney به قصههای کلاسیک در قالبی مدرن، با معرفی پرنسسی متفاوت همراه شد؛ دختری که نه درمانده و منتظر نجات، بلکه کنجکاو، اهل مطالعه و جسور بود. شخصیت Belle خیلی زود به الگوی دختران بسیاری تبدیل شد. در کنار او، صداپیشگی هنرمندانی چون Jerry Orbach در نقش لوستر شوخطبع Lumière و Angela Lansbury در نقش قوری مهربان Mrs. Potts، جهان فیلم را زنده و پر از حس زندگی کرد. موسیقی و ترانههای این اثر به نقطهای درخشان در تاریخ دیزنی بدل شدند؛ از قطعه اپرتگونه Belle تا ترانه شاد و پرانرژی Be Our Guest. حتی آهنگهایی که بعدها در نسخه کامل فیلم اضافه شدند نیز قدرت و زیبایی خاص خود را داشتند. نکته جالب اینکه Beauty and the Beast آغازگر سنت تازهای در دیزنی شد؛ اجرای نسخه پاپ از ترانههای اصلی فیلم. در این اثر، Celine Dion و Peabo Bryson با اجرای قطعه عنوان فیلم، آن را به یکی از ماندگارترین دوئتهای موسیقی تاریخ انیمیشن تبدیل کردند. بیدلیل نیست که Beauty and the Beast هنوز هم بهعنوان یکی از درخشانترین انیمیشنهای دهه ۹۰ شناخته میشود.
۱. The Rescuers Down Under
انیمیشن The Rescuers Down Under که در سال ۱۹۹۰ توسط استودیوی Disney ساخته شد، دومین قسمت از مجموعه محبوب The Rescuers محسوب میشود و یکی از نخستین آثار مهم در آغاز دوران تازه انیمیشنهای دهه ۹۰ به شمار میآید. این فیلم با بهرهگیری از فناوری دیجیتال و انیمیشن کامپیوتری، گامی نو در مسیر تحول تکنیکی دیزنی برداشت و راه را برای تولید آثار بزرگی همچون Beauty and the Beast و Aladdin هموار کرد. داستان فیلم ماجراجویی دو موش نجاتگر به نامهای Bernard و Bianca را در استرالیا دنبال میکند که برای کمک به پسربچهای شجاع در برابر شکارچی بیرحمی به نام McLeach تلاش میکنند.
The Rescuers Down Under اگرچه در زمان اکرانش کمتر از انتظار در گیشه درخشید، اما امروز به عنوان یکی از آثار underrated دوران طلایی Disney شناخته میشود. این فیلم با مناظر خیرهکننده، موسیقی پرشور و پیام انسانیاش درباره دوستی، شجاعت و احترام به طبیعت، هنوز هم جایگاه ویژهای در میان انیمیشنهای دهه ۹۰ دارد. این اثر نهفقط دنبالهای شایسته برای نسخهِ اصلی بود، بلکه بهنوعی پلی میان انیمیشنهای سنتی دهههای گذشته و موج مدرن آثار بعدی دیزنی محسوب میشود.
انیمیشنهای دهه ۹۰ نه تنها مرزهای هنری را گسترش دادند بلکه تأثیری ماندگار بر فرهنگ عامه و نسلهای آینده گذاشتند. شخصیتهای دوستداشتنی و قابل شناسایی، موسیقی ماندگار و داستانهایی که از طنز تا تراژدی را پوشش میدادند، همه و همه باعث شدند که این آثار فراتر از زمان خود قرار بگیرند. Disney با بهرهگیری از خلاقیت و فناوری نوین، در کنار استودیوهایی چون Pixar و Studio Ghibli، مسیر تازهای برای انیمیشنهای جهانی گشود و استانداردهایی ایجاد کرد که هنوز الهامبخش هنرمندان و مخاطبان است. در نهایت، دهه ۹۰ با خلق جهانی از جادو، موسیقی و قصههای بهیادماندنی، جایگاهی بیبدیل در تاریخ سینما و قلب تماشاگران پیدا کرد و میراثی پایدار برای انیمیشنهای آینده بر جای گذاشت.
نظرات
دیدگاه خود را اشتراک گذارید