#مهسا_امینی
نقد و بررسی بازی Psychonauts 2

نقد و بررسی بازی Psychonauts 2

یک کلاسیک ارزشمند و به یاد ماندنی

نقد و بررسی بازی Psychonauts 2 محمد مراقی ۱ ۰۷ شهریور ۱۴۰۰ نقد و بررسی

۱۶ سال از انتشار نخستین قسمت بازی Psychonauts می‌گذرد و حالا استودیوی Double Fine به بهترین شکل ممکن، دنباله‌ی این اثر هنری کم‌نظیر را توسعه داده و به کمک مایکروسافت و Xbox Game Studios به انتشار رسانده است.

بازی Psychonauts 2 در یک توصیف کوتاه و ساده، یک کلاس روانشناسی است که در آن به اعماق لایه‌های شخصیتی انسان‌های گوناگون با خلقیات متفاوت و عادت‌های مختلف سفر می‌کنیم و به واکاوی مشکلات درونی افراد می‌پردازیم. اثری که هم‌زمان برای گروه‌های سنی نوجوانان و بزرگسالان مناسب است. کودکان در هر سنی می‌توانند بسته به توانایی‌شان در حل معماها و عبور از چالش‌های مبارزه‌ای، پای بازی قسمت دوم سایکوناتس بنشینند و از آن لذت ببرند.

بزرگسالان نیز می‌توانند به همان اندازه از روایت نسبتا پیچیده‌ی آن مستفیض شوند و با مرور عناصر داستانی این بازی که با احساسات مختلف آدم‌ها و روزمرگی‌های تاثیرگذار در شخصیت و خلق و خویشان گره خورده، همراه با رازپوتین (شخصیت اصلی بازی که به اختصار، راز خطاب می‎شود) از تازه‌ترین ماجراجویی خلق شده توسط هنرمندان خوش‌ذوق استودیوی دابل فاین لذت ببرند. در ادامه با ما همراه باشید تا به بررسی بازی Psychonauts 2 بپردازیم و اشاره‌ای هم داشته باشیم به نقاط قوت ارزشمند این بازی که به نوبه‌ی خود واقعا شایسته‌ی یادآوری در این مطلب هستند.

نقد و بررسی بازی Psychonauts 2
راز و مادر معشوقه‌اش درحال سقوط به درون یک جهان ذهنی (Mental World)

اینکه کدام یک از ارکان اصلی Psychonauts 2 را بهترین رکن این بازی به حساب آوریم، یک مبحث موردی است و کاملا بستگی به نوع مخاطبی دارد که مشغول بازی کردن آن است. برای مثال برای شخصی که از اکشن‌های پلتفرمر و فانتزی با جلوه‌های بصری رنگارنگ و چشم‌نواز لذت می‌برد، سایکوناتس 2 از ارزش بسیار بالایی برخوردار است. این در صورتی است که همزمان در آن سوی میدان، دسته‌ای از علاقمندان به بازی‌های داستانی و روایت‌های پیچیده و تاثیرگذار را داریم که بازی Psychonauts 2 را به عنوان در بر دارنده‌ی یکی از چالش‌برانگیزترین روایت‎های ممکن برای انسان‌های امروزی می‌شناسند. 

روایتی که به عمق شخصیت انسان‌های امروزی نفوذ می‌کند و ابعاد شخصیتی آن‎ها را به شیوه‌های مختلف مورد ارزیابی قرار می‌دهد. ویژگی‌های شخصیتی افراد را زیر ذره‌بین می‌برد و حالات روانی‌شان را در معرض نمایش قرار می‌دهد و همزمان این امکان را برای بازیکن به ارمغان می‌آورد که در اعماق لایه‌های شخصیتی این افراد به جست‌وجو بپردازد و لایه‌های جدیدی از حالات روحی و روانی آن‌ها را کشف کند. در دنیای سایکوناتس با پدیده‌ای توام با تکنولوژی بر پایه‌ی مغز آدم‌ها طرفیم که به افراد اجازه می‌دهد از طریق یک دستگاه، به درون مغز یک نفر نفوذ کنند و عمیق‌ترین ابعاد شخصیتی، روانی، انسانی و روحی شخص مورد نفوذ را از نزدیک مورد ارزیابی قرار دهند و حتی مشکلات آن‌ها را رفع و رجوع کنند. 

در بازی Psychonauts 2 ارزش‌های مهم انسانی که شخصیت مثبت آن‌ها را شکل می‌بخشند جایگاه بسیار ویژه‌ای هم در روایت و هم در گیمپلی بازی دارند. در طرف مقابل، این بازی مروری هم بر ضد ارزش‌های بزرگ انسان‌ها دارد که تا حد زیادی زندگی درصد چشمگیری از آدم‌ها را تحت تاثیر قرار داده است. ضد ارزش‌هایی مثل اعتیاد، افسردگی، پی‌تی‌اس‌دی و خیلی دیگر از عارضه‌های روانی که به هیچ عنوان مثبت و ارزشمند قلمداد نمی‌شوند و تاثیرات بسیار مخربی بر زندگی افراد از خود بر جای می‎گذازند.

نقد و بررسی بازی Psychonauts 2
طراحی محیط‌ها بدون شک یکی از برگ برنده‌های بازی Psychonauts 2 است

شما در نقش شخصیت اصلی بازی یعنی رازپوتین که دوستانش او را راز صدا می‌زنند، باید به درون مغز افراد مختلف نفوذ کنید تا با ابعاد عمیق شخصیتی آن‎ها آشنا شوید و به هدف خود برسید با نفوذ به درون مغز آدم‌های مختلف، وارد دنیاهای مختلفی می‌شوید که هر یک ساختار و شکل و شمایل منحصر به فرد خود را دارند که بر اساس سبک زندگی و ویژگی‌های شخصیتی این آدم‌ها، شکل گرفته‌اند. برای مثال در قسمتی از بازی وارد مغز یک فرد معتاد به نوشیدنی‌های الکلی می‌شویم که دنیای درون مغزش پر شده از بطری‌های خالی، نی‌های دراز، حوضچه‌ها و رودهای پر شده از الکل و اعضای بدنی که درحال تخریب‌اند و شکل ظاهری مطلوبی ندارند.

شما در نقش راز، تمامی این پدیده‌های روحی، روانی، احساسی و حتی فیزیکی و بدنی ناشی از اعتیاد به نوشیدنی‌های الکلی را از نزدیک مشاهده می‌کنید و با آن‌ها وارد تعامل می‌شوید. اعتیاد به الکل در این بخش از بازی به یک رکن گیمپلی تبدیل شده و حتی طراحی‌های محیطی را نیز به طور کامل به خود اختصاص داده است. حتی دشمنانی که در طول مسیر سر راهتان قرار می‌گیرند نیز به طور کامل بر مبنای همین عارضه‌های روحی و روانی طراحی و شخصیت‌پردازی شده‌اند.

برای مثال در بخشی از بازی که وارد مغز یک دندان‌پزشک دیوانه می‌شویم، دندان‌های پرنده‌ای را درحال سیگار کشیدن می‌بینیم که مدام به دنبال دندان‌های طلایی می‌گردند. این نشان از این دارد که سیگار کشیدن موجب خرابی دندان‌ها و در نتیجه جایگزین شدن آن‌ها با دندان‌های فلزی می‌شود. در همین قسمت از بازی شاهد گروهی متفاوت از دشمنان هستیم که به نمایندگی از سانسورچی‌های رسانه‌ای در مقابل راز قرار می‌گیرند. این شخصیت‌های سانسورچی، به نمایندگی از پدیده‌ی نامطلوبی به نام سانسور در بازی قرار گرفته‌اند و بدون شک در مقام شخصیت‌های منفی داستان به حساب می‌آیند. رسالت کلی بازی Psychonauts 2 نیز همین است که ضد ارزش‌های بزرگ و همه‌گیر انسانی را شخصیت‌بخشی کرده و در قالب ان‌پی‌سی‌های مبارز در مقابل شما قرار دهد.

شما با مبارزه کردن با این ضد ارزش‌ها و شکست دادن آن‌ها، بیش از پیش به بد و منفی بودن این پدیده‌های روحی و روانی و بعضا اجتماعی پی می‌برید و از این بابت می‌توان بازی Psychonauts 2 را یک بازی بسیار آموزنده دانست که حرف‌های زیادی برای گفتن دارد و تجربه‌ی آن شدیدا به بازیکنان کم سن و سال و نوجوان توصیه می‌شود.

داستان بازی Psychonauts 2 با ربوده شدن ترومن زاناتو آغاز می‌شود. تمام مدارک نشان از آن دارند که دکتر لوبوتو مسئول ربوده شدن ترومن زاناتو که یکی از شخصیت‌های مهم بازی و از دوستان نزدیک راز محسوب می‌شود، است. از همین رو راز به همراهی تعدادی از همکارانش در سازمان سایکوناتس، تصمیم می‌گیرند که به درون مغز دکتر لوبوتو نفوذ کنند.

ساشا که یکی از اعضای این گروه و از دوستان راز است، مسئولیت شبیه‌سازی دنیای درون مغز دکتر لوبوتو را برعهده دارد تا یک واقعیت مجازی جدید را جایگزین دنیای قبلی و اصلی و حقیقی دنیای مغز دکتر لوبوتو کند. در همین حین که راز و همراهانش مشغول جست و جو در دنیای مغزی دکتر لوبوتو هستند و او را با پرسش‌های پیاپی خود احاطه کرده‌اند، دنیای مغزی دکتر لوبوتو رفته رفته به حالت قبلی خودش بر می‌گردد و کم کم سر و کله‌ی دندانپزشکی و محتویات مربوط به یک دندانپزشکی پیدا می‌شود. 

از دیوارها و سالن‌هایی که از لثه و دندان‌های به هم پیوسته تشکیل شده‌اند گرفته، تا ابزار به کار رفته در یک دندانپزشکی. همه‌چیز در این جهان ذهنی (Mental World) نشان از آن دارند که صاحب این مغز یک دندانپزشک دیوانه است که حتی حین حرف زدنش هم مدام واژه‌های مربوط به دندان و دندانپزشکی را به کار می‌برد. راز و همراهانش در اینجا متوجه می‌شوند که دکتر لوبوتو مغز بسیار مقاومی دارد و در مقابل نفوذ آن‌ها مقاومت بسیار زیادی از خود نشان می‌دهد. از همین رو باید از طریق دستگاه از دنیای ذهنی دکتر لوبوتو خارج شوند و یک راه دیگر را در پیش بگیرند. هدف آن‌ها از نفوذ به درون مغز دکتر لوبوتو این است که مسئول اصلی ربودن ترومن زاناتو را پیدا کنند. 

زیرا که به خوبی مطمئن‌اند که لوبوتو به تنهایی قادر به پیاده‌سازی کامل برنامه‌ی به سرقت بردن ترومن زاناتو نیست و در این زمینه باید از مشورت یک شخص قدرتمندتر بهره برده باشد. در آخرین لحظات حضور راز و همراهانش در دنیای ذهنی دکتر لوبوتو، راز متوجه نقطه ضعف اصلی لوبوتو می‌شود. راز در این قسمت در می‌یابد که لوبوتو از سمت یک شخص بسیار قدرتمند که گویا یک زن است، شدیدا تحت فشار تهدیدات پیاپی قرار گرفته و ناراحتی شدیدی را از سوی آن متحمل شده است. از همین رو راز و دوستانش باید به دنبال زنی باشند که دکتر لوبوتو را تحت فشار قرار داده است. این شیوه‌ی پیدا کردن نقطه ضعف دکتر لوبوتو در واقع نوعی آسیب شناسی شخصیتی است که در دیگر مراحل بازی Psychonauts 2 و در حین ورود به دنیای ذهنی شخصیت‌های دیگر نیز تکرار می‌شود. 

هر بار که راز وارد مغز یک شخص می‌شود، پس از پشت سر گذاشتن موانع فیزیکی و طی شدن مراحل داستانی، سر از راز آن شخص در می‌آورد و با دلیل اصلی شکل گرفتن تمامی مشکلات مربوط به آن شخص آشنا می‌شود. در واقع هدف اصلی از نفوذ به درون مغز یک آدم این است که در ابتدا ثبات روحی و روانی آن شخص سنجیده شود و سپس قدرت فراگیری را که چه خوب و چه بد تمام ذهن آن شخص را در بر گرفته است، شناسایی شود. راستش را بخواهید این جالب‌ترین رکن روایی بازی Psychonauts 2 است که بازیکن را مجبور می‌کند مشتاقانه مرحله به مرحله بازی را ادامه دهد و سر از کار تمامی شخصیت‌هایی که باید دنیای ذهنی‌شان را کاوش کرد، در آورد و راز اصلی پشت پرده‌ی حالات روحی و روانی‌اش را کشف کند.

نقد و بررسی بازی Psychonauts 2
تحولات محیطی در این بازی به قدری عجیب و غیرقابل پیش‌بی‌اند که بارها در طول بازی از شدت تغییرات شگفت‌زده خواهید شد

همانطور که پیش‌تر نیز به آن اشاره شد، مباحث روحی-روانی و شخصیتی بازی Psychonauts 2 صرفا به روایت محتوای داستانی بازی خلاصه نشده و شاهد تاثیر چشمگیر آن در گیمپلی بازی نیز هستیم. بسیاری از عوامل روحی و روانی که سبب بروز اختلالات مختلف در خلق و خوی یک شخص شده‌اند، در قالب ان‌پی‌سی‌های مبارز در مقابل راز قرار می‌گیرند و شما نیز در نقش راز که شخصیت اصلی بازی است، باید آن‌ها را از سر راه خود بردارید.

در اینجا شاهد مکانیزم‌های بسیار سرگرم کننده و جذاب مبارزات بازی هستیم که به نوعی مکمل بخش داستانی بازی محسوب می‌شوند و با شخصیت بخشیدن به عوامل روحی و روانی موجود در دنیای ذهنی یک شخص، آن‌ها را به کاراکترهای جالبی تبدیل می‌کنند که به شکل طعنه‌آمیزی حرف‌های زیادی برای گفتن دارند و طنز عمیق و بسیار تاثیرگذاری را با خود در لفافه به همراه دارند. 

این نوع طنز خاص و منحصر به فرد بازی Psychonauts 2 است که نظر مخاطبین بزرگسال آن را بیش از دیگر گروه‌های سنی جلب می‌کند. در این بازی هر شخصیتی که در سر راهتان قرار می‌گیرد، به نمایندگی از یک مفهوم عمیق‌تر است که حرف‌های زیادی برای گفتن دارد.

بازی Psychonauts 2 یک کارخانه‌ی نمادسازی است که ارزش‌ها و ضد ارزش‌های بسیار زیادی را در طول مراحل خود به نماد تبدیل می‌کند. این نوع نمادسازی به سبک بازی Psychonauts 2 تا حد زیادی به آموزنده بودن این بازی افزوده است و باعث تبدیل شدن آن به یک بازی آموزنده و بسیار مفید شده است که تجربه‌ی آن شدیدا به مخاطبین نوجوان و کم سن و سال‎تر توصیه می‎شود.

نقد و بررسی بازی Psychonauts 2
با وجود فیزیک نه‌چندان مطلوب اجسام، سیستم پلتفرمر بازی همچنان سرگرم‌کننده و منحصر به فرد به نظر می‌رسد

در سیستم مبارزات بازی Psychonauts 2 شاهد مکانیزم‌های بسیار متنوعی هستیم که در کمال سادگی، گیمپلی فوق‌العاده سرگرم‌کننده‌ای را به ارمغان آورده‌اند. هر چقدر که بازی Psychonauts 2 در روایت داستان خود پیچیده و عمیق عمل کرده است، در گیم‌پلی و سیستم مبارزات و جابه‌جایی‌های پلتفرمر (سکوبازی)، عملکردی ساده و بی‌شیله پیله داشته و قطعا موجب راضی شدن هر بازیکنی می‌شود که به دنبال یک تجربه‌ی سرراست و داستان‌محور می‌گردد و در کنارش هم از کمی چالش حساب شده استقبال می‌کند. در سیستم مبارزات بازی Psychonauts 2 المان‌های زیادی از نسخه‌ی قبلی حضور پیدا کرده‌اند که یکی پس از دیگری پس از طی شدن زمان نسبتا کوتاهی، مجددا به راز باز می‌گردند. 

اگر برایتان این پرسش وجود دارد که آیا پیش از تجربه‌ی بازی Psychonauts 2 باید نسخه‌ی اول آن را بازی کنیم یا نه؟ شایان به ذکر است که نسخه‌ی اول این بازی که بیش از ۱۶ سال پیش به انتشار رسیده، دارای ساختار بسیار قدیمی‌ای است و برخلاف خیلی دیگر از عناوین کلاسیک پرطرفدار، نسخه‌ی بازسازی شده‌ای هم از آن به انتشار نرسید.

از همین رو حتی سازندگان بازی نیز از مخاطبین امروزی انتظار ندارند که پیش از تجربه‌ی قسمت دوم بازی سایکوناتس به سراغ نسخه‌ی اول آن بروند. به همین خاطر، سازندگان بازی در ابتدای بازی جدید خود یک ویدیوی مفصل از حوادث داستانی بازی قبل تدارک دیده‌اند که تمامی اطلاعات لازم جهت ایجاد پیش‌زمینه‌ی لازم برای شروع بازی Psychonauts 2 را در اختیار شما قرار می‌دهند. 

از آشنایی راز با کاراکترهای اطراف خود و همچنین معشوقه‌اش گرفته تا به دست آوردن قدرت‌های مختلفی که تا به امروز دوام آورده‌اند و در نسخه‎ی دوم نیز حضور دارند. با تماشای این ویدیوی انیمیشنی نسبتا کوتاه می‌توانید تجربه‌ی چند ساعته‌ی یک بازی بسیار قدیمی را در چند دقیقه خلاصه کنید و آماده‌تر از قبل به سراغ نسخه‌ی جدید بازی Pshychonauts بروید.

نقد و بررسی بازی Psychonauts 2
سیستم مبارزات بازی با اینکه می‌توانست متنوع‌تر از این هم باشد اما، تا انتهای بازی شما را مجذوب خودش خواهد کرد

بازی Psychonauts 2 با اینکه در سال ۲۰۲۱ به انتشار رسیده، یک کلاسیک تمام عیار است که گویا دقیقا یک سال پس از انتشار نسخه‌ی اول خودش به انتشار رسیده. از همین رو می‌توان مطمئن بود که این بازی سال‌های طولانی مورد بحث قرار خواهد گرفت. شاید بتوان به عنوان یکی از اصلی‌ترین نقاط قوت این بازی، به جلوه‌های بصری خاص و منحصر به فرد آن اشاره کرد که گویا یک سبک نقاشی کاملا جدیدی را پایه‌گذاری کرده و از ارزش هنری و جذابیت بسیار بالایی برخوردار است. بازی Psychonauts 2 از آن دست بازی‌هایی است که به هیچ وجه نباید به محیط پیرامون خود در آن اطمینان داشته باشید. هر لحظه ممکن است محیط اطراف شما به شکل خاصی در هم تنیده شود و تغییر شکل دهد. 

از راهروهایی که به یکباره درازتر می‌شوند و انتهایشان ناپیداست گرفته تا چرخیدن سطح زیر پایتان و بر هم ریختن زاویه‌ی محیط اطرافتان. این بازی از لحاظ یکی از تریپی‌ترین تجربیاتی است که می‌توانید در دنیای بازی‌های ویدیویی کسب کنید. بازی Psychonauts 2 دقیقا مثال بارزی است برای ثابت کردن این موضوع مهم که یک بازی جدید برای به دست آوردن نمرات کامل در زمینه‌ی جلوه‌های بصری، لزوما نباید واقع‌گرایانه و بی‌نقص به نظر برسد.

بلکه می‌تواند با ارائه‌ی یک سبک هنری جدید و منحصر به فرد، رضایت کامل مخاطبین را در این زمینه کسب کند. فرقی نمی‌کند جزو کدام یک از گروه‌‍‌های سنی مخاطبین بازی‌های ویدیویی هستید و چه سبکی از بازی‌ها را بیشتر می‌پسندید، پیشنهاد امروز ما به شما بازی Psychonauts 2 است تا هرچه زودتر نسبت به تجربه‌ی آن اقدام کنید.


8.5 عالی
بازی Psychonauts 2 را می‌توان در کنار بازی Ratchet and Clank: Rift Apart یکی از بهترین عناوین اکشن-پلتفرمر سال 2021 دانست. متاسفانه فیزیک اجسام و همچنین وجود لبه‌های نامتقارن بعضی از اشیا باعث ایجاد تعدادی نقص فنی در گیمپلی بازی چه در حین مبارزات و چه در حین سکوبازی، شده است و از همین رو نمی‌توان بازی Psychonauts 2 را یک اثر بی‌نظیر و شاهکار خطاب کرد که هیچ نقصی در آن دیده نمی‌شود. اما همچنان به علت مواردی که در متن بررسی به آن اشاره شد، این بازی یک اثر هنری ارزشمند و یک کلاسیک تمام عیار است.
  • داستان چندلایه و عمیق بازی با اشاره به ارزش‌ها و ضد ارزش‌های انسانی
  • شخصیت‌پردازی عمیق کاراکترها که با ایده‌ی ورود به جهان ذهنی و شخصیت‌بخشی به اشیا و مفاهیم رفتاری و اخلاقی، تبدیل به نقطه قوت اصلی این بازی شده است
  • جلوه‌های ویژه‌ی منحصر به فرد و کاملا متفاوت بازی که نظیرش را در هیچ عنوان دیگری مشاهده نکرده‌اید و همانند یک سبک هنری جدید، به نظر می‌رسد
  • فیزیک ضعیف اجسام و وجود لبه‌های نامتقارن که باعث به وجود آمدن اختلالات جزئی در مبارزات و به ویژه بخش پلتفرمر و سکوبازی این اثر شده است
  • سیستم ارتقای قدرت‌های راز شامل ویژگی‌های آنچنان جدیدی نیست و می‌توانست تنوع بیشتری به گیمپلی مبارزات بازی ببخشد
راهنمای امتیازات

نظرات

guest

1 دیدگاه
جدیدترین
قدیمی‌ترین بیشترین رای
Inline Feedbacks
View all comments
بالا