۱۰ انیمیشن شاهکار دیزنی که کمتر کسی در مورد آنها صحبت میکند
نوستالژی و جذاب
انیمیشن دیزنی تنها به آثار شناختهشدهای مانند شیر شاه و سیندرلا محدود نمیشود؛ در تاریخ این استودیو فیلمهایی ارزشمند وجود دارند که با وجود کیفیت هنری بالا، کمتر دیده شده و امروز نیازمند بازشناسی دوبارهاند.
استودیو انیمیشن دیزنی در طول تاریخ خود آثاری ساخته که به بخشی جداییناپذیر از فرهنگ عمومی و خاطرات نسلهای مختلف تبدیل شدهاند. فیلمهایی همچون سیندرلا، شیر شاه و پری دریایی کوچولو نمونههایی هستند که نامشان همواره در میان محبوبترین آثار این استودیو شنیده میشود. با این حال، در دل همین تاریخ پرشکوه، فیلمهایی وجود دارند که علیرغم کیفیت بالا و روایتهای خلاقانه، کمتر دیده شدهاند. بسیاری از این آثار در زمان اکران، با شرایطی روبهرو شدند که باعث شد درخشش آنها کمرنگتر باشد؛ برای نمونه، برخی در دورهای عرضه شدند که بازار جهانی چندان پذیرای تولیدات انیمیشن دیزنی نبود و برخی دیگر تحتالشعاع موفقیت آثار پرفروشتر همدوره خود قرار گرفتند.
این دسته از فیلمهای کمتر شناخته شده، گرچه به اندازه آثار شاخص فروش و شهرت بهدست نیاوردند، اما همچنان حامل ارزشهای هنری و محتوایی مهمی هستند. بازبینی این آثار نشان میدهد که انیمیشن دیزنی فراتر از چند نام پرآوازه است و مجموعهای گسترده از داستانها و شخصیتها را در بر میگیرد که هر یک سهمی در تکامل این صنعت داشتهاند. توجه دوباره به این آثار مغفول، میتواند نگاه تازهای به تاریخچه انیمیشن دیزنی ایجاد کند و مخاطبان را با جنبههای کمتر شناختهشده این میراث جهانی آشنا سازد.
۱۰. The Aristocats
پس از موفقیت آثاری چون 101 Dalmatians و The Jungle Book، استودیو انیمیشن دیزنی در اواخر دهه ۱۹۶۰ وارد دورهای کمفروغ شد. با این حال، دهه ۱۹۷۰ با فیلم The Aristocats آغاز شد که توانست در گیشه عملکردی چشمگیر داشته باشد. این اثر با بودجهای حدود ۴ میلیون دلار ساخته شد و بیش از ۱۹۱ میلیون دلار فروش جهانی را به ثبت رساند؛ موفقیتی که نشان داد دیزنی همچنان توانایی جذب مخاطب گسترده را دارد. با وجود این دستاورد مالی، The Aristocats به مرور زمان در سایه آثار بعدی دیزنی قرار گرفت و جایگاهش در ذهن مخاطبان کمرنگتر شد، در حالی که شایستگی توجه بیشتری داشت.
داستان فیلم درباره گروهی از گربههاست که قرار است ثروت صاحب متمول خود را به ارث ببرند، اما پیشخدمت حسود خانواده نقشهای میکشد و آنها را از خانه بیرون میاندازد. روایت، سفر پرماجرای این گربهها برای بازگشت به خانه را دنبال میکند. استقبال منتقدان از The Aristocats در زمان اکران چندان درخشان نبود و بر اساس آمار Rotten Tomatoes تنها ۶۴ درصد امتیاز کسب کرد. با این حال، در سالهای اخیر با اعلام خبر تولید نسخه لایو اکشن این اثر، بار دیگر توجهها به آن جلب شده و میتوان انتظار داشت که The Aristocats جایگاهی پررنگتر در میراث انیمیشن دیزنی پیدا کند.
۹. Robin Hood
چند سال پس از انتشار The Aristocats، استودیو انیمیشن دیزنی فیلم Robin Hood را روانه پردههای سینما کرد. این اثر همانند آثاری چون Cinderella و Sleeping Beauty بر پایه یکی از داستانهای مشهور و قدیمی ساخته شده بود، با این تفاوت که دیزنی برای روایت آن سبک تازهای در نظر گرفت. شخصیتهای فیلم همگی حیوانات انساننما هستند؛ انتخابی که به قصه حال و هوایی متفاوت بخشید و آن را از روایتهای کلاسیک پیشین متمایز کرد.
با این وجود، Robin Hood در زمان اکران نتوانست نظر مثبت همه منتقدان را جلب کند. برخی از نقدها به سبک انیمیشنی آن اشاره داشتند که در مقایسه با آثار معاصر، قدیمی به نظر میرسید. اما با گذشت زمان، همین سبک بصری اکنون حالتی نوستالژیک و دوستداشتنی پیدا کرده و فیلم به عنوان یک کلاسیک کالت در میان طرفداران جایگاه ویژهای دارد. نکته دیگر آنکه این عنوان از معدود پروژههای والت دیزنی استودیوز است که بازسازی لایو اکشن نخواهد داشت، زیرا پیشتر نسخههای متعددی از این داستان ساخته شده است. با مدتزمانی حدود ۸۳ دقیقه، این فیلم همچنان یک تجربه سرگرمکننده و روان به شمار میرود؛ در حالی که برخی نسخههای لایو اکشن به دلیل طولانی بودن مورد انتقاد قرار گرفتهاند.
۸. The Great Mouse Detective
مانند بسیاری از آثار دیگر انیمیشن دیزنی، فیلم The Great Mouse Detective نیز بر اساس داستانی شناختهشده ساخته شده است و همانند Robin Hood روایت خود را از طریق حیوانات انساننما پیش میبرد. این بار تمرکز بر دنیای موشهاست و ماجرای آن به شکل مستقیم از قصههای Sherlock Holmes الهام گرفته است. داستان فیلم بر شخصیت Basil of Baker Street میچرخد؛ کارآگاهی باهوش که در کنار دستیار وفادارش David Q. Dawson به تحقیق درباره ربوده شدن یک اسباببازیساز در لندن میپردازد. علاقهمندان به داستانهای کارآگاهی بیشک عناصر جذابی در این اثر خواهند یافت.
The Great Mouse Detective در زمان اکران توانست موفقیتی نسبی در گیشه کسب کند؛ نه به اندازه شاهکارهای مشهور دیزنی، اما به قدری که وضعیت مالی استودیو را برای چند سال سرپا نگه دارد تا مسیر رسیدن به دوران رنسانس هموار شود. هرچند این فیلم به ندرت در میان فهرست بهترین آثار دیزنی ذکر میشود، اما در زمان خود نقدهای مثبتی دریافت کرد و امروزه بهعنوان یک sleeper hit شناخته میشود؛ اثری که به آرامی جایگاه خود را در میان مخاطبان پیدا کرد و همچنان شایستگی یادآوری دوباره دارد.
۷. Oliver & Company
فیلم Oliver & Company در بسیاری از جنبهها شباهتهایی با The Aristocats دارد. اگرچه در این داستان موضوع ارث و میراث مطرح نیست، اما همانگونه که در The Aristocats گروهی از گربهها مدتی بیخانمان میشوند، در اینجا تمرکز بر گروهی از سگهاست که در خیابانهای شهر زندگی میکنند. نکته جالب آن است که شخصیت اصلی داستان نه یک سگ، بلکه بچهگربهای به نام Oliver است که به این گروه میپیوندد. این روایت الهامگرفته از رمان Oliver Twist چارلز دیکنز است، با این تفاوت که داستان از لندن قرن نوزدهم به نیویورک دهه ۱۹۸۰ منتقل شده و حال و هوایی مدرن پیدا کرده است.
از نظر تجاری، Oliver & Company موفقیت خوبی داشت اما در همان زمان نقدهای چندان مثبتی دریافت نکرد. با گذشت زمان، نگاهها به این اثر تغییر کرده و امروزه بسیاری آن را در جایگاه یک فیلم کالت میشناسند. یکی از عواملی که این تغییر نگرش را تقویت کرده، موسیقی برجسته فیلم است که حضور هنرمندانی چون Billy Joel بر ارزش آن افزوده است. این ترکیب از روایت ادبی کلاسیک با فضای مدرن شهری و موسیقی ماندگار، نشان میدهد که Oliver & Company شایستگی آن را دارد تا بیش از پیش در تاریخ انیمیشن دیزنی به یاد آورده شود.
۶. The Emperor’s New Groove
دوران رنسانس انیمیشن دیزنی بین سالهای ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۹ نقطه اوج این استودیو بود؛ دورهای که با The Little Mermaid آغاز شد و با Tarzan پایان یافت. اما درست یک سال بعد، در سال ۲۰۰۰، فیلم The Emperor’s New Groove به نمایش درآمد؛ اثری با بودجهای حدود ۱۰۰ میلیون دلار که در گیشه نتوانست حتی دو برابر هزینه ساخت خود را بازگرداند. همین موضوع سبب شد که این فیلم در زمان اکران آنطور که باید مورد توجه قرار نگیرد، هرچند از نظر منتقدان بازخوردهای مثبتی دریافت کرد. نکته جالب این است که در گذر زمان، نگاهها به فیلم تغییر کرده و محبوبیت آن به شکل قابل توجهی افزایش یافته است.
The Emperor’s New Groove داستان امپراتوری خودخواه به نام Kuzco را روایت میکند که به دست مشاور حیلهگرش Yzma و دستیار بامزه او Kronk به لاما تبدیل میشود. او در مسیر بازگشت به بدن اصلی خود، با مردی ساده و مهربان از روستای اطراف آشنا میشود و ماجراهای خندهداری را پشت سر میگذارد. کمدی فیلم همچنان تازه و جذاب به نظر میرسد و بسیاری از منتقدان آن را جلوتر از زمان خود ارزیابی میکنند. امروز، این اثر بهعنوان یکی از نمونههای underrated در تاریخ انیمیشن دیزنی شناخته میشود و ارزش بازبینی دوباره دارد.
۵. Atlantis: The Lost Empire
یکی از متفاوتترین تلاشهای انیمیشن دیزنی در اوایل دهه ۲۰۰۰ فیلم Atlantis: The Lost Empire بود که در سال ۱۹۱۴ روایت میشود و داستان یک زبانشناس را دنبال میکند که همراه گروهی ماجراجو برای یافتن شهر گمشده آتلانتیس در اعماق دریا سفر میکند. این فیلم از حیث سبک بصری تفاوت چشمگیری با آثار پیشین دیزنی داشت و به دلیل استفاده از فناوری CGI در کنار انیمیشن سنتی، جلوهای تازه و متفاوت به خود گرفته بود. حضور بازیگران شناختهشدهای مانند Michael J. Fox، Cree Summer و Leonard Nimoy در بخش صداپیشگی نیز بر جذابیت اثر میافزود.
با وجود این ویژگیها، Atlantis: The Lost Empire در گیشه با شکست سنگینی روبهرو شد و نتوانست انتظارات مالی دیزنی را برآورده کند. با این حال، مشابه بسیاری از فیلمهای کمتر دیدهشده این استودیو، با گذشت زمان گروهی از مخاطبان وفادار را به خود جذب کرده و اکنون بهعنوان یکی از آثار کالت شناخته میشود. دنبالهای نیز برای این فیلم ساخته شد، اما تنها بهصورت ویدئویی منتشر شد و همانند نسخه اصلی، در سایه فراموشی قرار گرفت. بازبینی دوباره این اثر نشان میدهد که انیمیشن دیزنی حتی در دورههای کمفروغ خود نیز ظرفیت خلق داستانهای منحصربهفرد و جسورانه را داشته است.
۴. Treasure Planet
موفقیت چشمگیر Lilo & Stitch در سال ۲۰۰۲ نشان داد که انیمیشن دیزنی همچنان توانایی خلق آثار ماندگار را دارد. با این حال، انتشار Treasure Planet بهعنوان پرهزینهترین انیمیشن تاریخ آن زمان، نتوانست انتظارات را برآورده کند و در گیشه به شکستی قابل توجه بدل شد. این در حالی بود که فیلم از نظر بصری و روایت خلاقانه ویژگیهای برجستهای داشت و حتی نامزد دریافت جایزه اسکار نیز شد، اما نتوانست جایگاه محکمی میان مخاطبان پیدا کند و به سرعت از یادها رفت.
داستان Treasure Planet در واقع اقتباسی هوشمندانه از رمان کلاسیک Treasure Island نوشته Robert Louis Stevenson است که ماجراهای آن به فضایی علمیتخیلی منتقل شده است. در این جهان، سفینهها ظاهری شبیه کشتیهای قرن هجدهم دارند و با بادبانهای خورشیدی حرکت میکنند؛ ترکیبی چشمنواز از سنت و آیندهنگری. با توجه به روند کنونی دیزنی در بازسازیهای لایو اکشن، این فیلم میتواند گزینهای ایدهآل برای چنین رویکردی باشد. زیرا برخلاف آثار نمادین و پرطرفدار، فشار مقایسه کمتری بر آن وارد خواهد شد و در عوض، جلوههای بصری و ماجراجویی علمیتخیلی آن در قالبی تازه میتواند فرصت درخششی دوباره برای Treasure Planet فراهم کند.
۳. Brother Bear
پس از ناکامیهایی همچون Atlantis: The Lost Empire و Treasure Planet و البته موفقیت تجاری Lilo & Stitch، استودیو انیمیشن دیزنی تصمیم گرفت با اثری تازه به سبک سنتیتر بازگردد. نتیجه این تغییر، فیلم Brother Bear بود که برخلاف انتظارات از نظر فروش عملکردی موفق داشت. این فیلم توانست بیش از ۲۵۰ میلیون دلار در سراسر جهان فروش داشته باشد و پس از دوران موسوم به رنسانس دیزنی، در کنار Lilo & Stitch بهعنوان یکی از پرفروشترین آثار این استودیو شناخته شد. با این وجود، منتقدان چندان روی خوشی به آن نشان ندادند و نگاهها به فیلم در زمان اکران بیشتر منفی بود.
براساس آمار منتشرشده در سایت Rotten Tomatoes، این اثر تنها ۳۷ درصد امتیاز منتقدان را به دست آورد. داستان فیلم ماجرای پسری جوان را روایت میکند که پس از کشتن یک خرس، به شکلی جادویی به خرس تبدیل میشود و برای بازگشت به شکل انسانی، همراه با یک تولهخرس راهی سفری پرماجرا میشود. هرچند در زمان انتشار، نقدها چندان مثبت نبود، اما با گذشت زمان نگاهها نسبت به Brother Bear تغییر کرد. این اثر امروز جایگاه بهتری نزد مخاطبان دارد و حتی توانست نامزدی اسکار را نیز به دست آورد، که نشان میدهد میراث انیمیشن دیزنی فراتر از نقدهای اولیه قابل بررسی است.
۲. Bolt
دهه ۲۰۰۰ برای انیمیشن دیزنی دوران چندان درخشانی نبود و همین مسئله باعث شد شماری از آثار این استودیو کمتر مورد توجه قرار بگیرند. یکی از مهمترین نمونهها Bolt است که در سال ۲۰۰۸ اکران شد. این فیلم اگرچه در زمان خود با استقبال منتقدان روبهرو شد، اما در گذر زمان به اندازه آثار شاخص دیزنی مورد بحث قرار نگرفت. در واقع، Bolt یک ماجراجویی سرگرمکننده با روایتی روان، شخصیت اصلی دوستداشتنی و گروه صداپیشگان برجسته است که میتوانست جایگاهی پررنگتر در تاریخچه انیمیشن دیزنی داشته باشد.
داستان این فیلم درباره سگی به نام Bolt است که در یک برنامه تلویزیونی ایفای نقش میکند و باور دارد قدرتهای خارقالعاده شخصیتش در دنیای واقعی نیز وجود دارند. زمانی که او فکر میکند صاحبش در سریال، یعنی Penny، در واقعیت ربوده شده، برای نجات او وارد سفری پرخطر میشود. صداپیشگی این اثر توسط هنرمندانی همچون John Travolta، Miley Cyrus و Malcolm McDowell انجام شده که به غنای فیلم افزودهاند. Bolt در نهایت نامزد چندین جایزه معتبر شد و نقدهای مثبتی را دریافت کرد، اما همچنان کمتر در کنار برترین آثار انیمیشن دیزنی نام برده میشود؛ موضوعی که نشان میدهد این اثر سزاوار بازبینی دوباره است.
۱. Raya And The Last Dragon
در سالهای اخیر، انیمیشن دیزنی آثار برجستهای چون Moana، Frozen، Zootopia، Wreck-It Ralph و Encanto را روانه پردههای سینما کرده است. هر یک از این عناوین توانستهاند با داستانهای جذاب، موسیقیهای ماندگار و شخصیتهای پرکشش جایگاه ویژهای در میان مخاطبان پیدا کنند. موفقیت چشمگیر Encanto بهویژه با ترانههای پرطرفدارش باعث شد نام این اثر در ذهن تماشاگران ماندگار شود و قابلیت تکرارپذیری بالایی پیدا کند. اما همین شهرت، مانع از دیده شدن برخی دیگر از تولیدات همدوره شد و نمونه بارز آن Raya and the Last Dragon است که در همان سال به نمایش درآمد و در سایه استقبال گسترده از Encanto کمتر مورد توجه قرار گرفت.
با این حال، Raya and the Last Dragon اثری شایسته است که درخور بازنگری دوباره قرار دارد. این فیلم ماجرای دختری جنگجو به نام رایا را روایت میکند که برای نجات پدر و بازگرداندن اژدهایان از نفرینی باستانی، با آخرین اژدهای زنده همپیمان میشود. فیلم از ریتمی پرهیجان برخوردار است، موسیقی متن آن کمتر به حق خود شناخته شده، گروه صداپیشگان آن بسیار توانمند است و مهمتر از همه، فرهنگ جنوبشرق آسیا را با زبانی هنری به تصویر میکشد. نامزدی اسکار برای این اثر نشان میدهد که Raya and the Last Dragon شایستگی آن را دارد که بهعنوان یکی از کلاسیکهای انیمیشن دیزنی در تاریخ این استودیو ماندگار شود.
نظرات
دیدگاه خود را اشتراک گذارید