چه تفاوت‌هایی میان فیلم Dune و رمان تل‌ماسه وجود دارد؟

چه تفاوت‌هایی میان فیلم Dune و رمان تل‌ماسه وجود دارد؟

اقتباس سینمایی که بر اساس پرفروش‌ترین کتاب علمی تخیلی جهان ساخته شد

اگرچه تفاوت‌های جالبی بین فیلم Dune و رمان Dune وجود دارد اما به نظر می‌رسد که این لایو اکشن جدید بیش از اثر پیشین به این رمان وفادار بوده است. رمان تل‌ماسه مخلوق فرانک هربرت بوده و برای اولین بار در سال ۱۹۶۸ به چاپ رسید و به سرعت پله‌های ترقی را طی کرد. این اثر موفق شد تا جوایز متعددی را مانند جایزه‌ نبیولا سال ۱۹۶۶ و جایزه هوگو سال ۱۹۶۶ را دریافت کرده و اکنون به عنوان پرفروش‌ترین کتاب ژانر علمی تخیلی جهان شناخته می‌شود. داستان این رمان در آینده‌ای دور اتفاق می‌افتد و داستان سلسله امپراتوری بین سیاره‌ای وسیعی را روایت می‌کند که توسط اعضای مختلف خاندان بزرگ کورینو اداره و حکومت می‌شود.
پروتاگونیست این رمان شاهزاده‌ای به نام پل آتریدیس بوده که وارث خانواد آتریدیس و سیاره آراکیس است. سیاره آراکیس مخزن مهم‌ترین ماده کل کهکشان است که بدون شک این امر باعث دردسر خانواده پل خواهد شد.

این پسر رفته رفته متوجه می‌شود که یک انسان عادی نیست و از قدرت‌های خاصی بهره می‌برد. پل قادر است تا اتفاقات آینده را پیش از آنکه رخ دهند ببیند و با توجه به برتری که دارد لسان‌الغیب تلقی می‌شود. تل‌ماسه تنها یک رمان فانتزی نیست. در این اثر با مفاهیم عمیقی در رابطه با سیاست، دین، محیط زیست، زیست شناسی علم و فناوری و مهم‌تر از همه مفاهیمی انسانی را مطرح کرده و آن‌ها را به چالش می‌کشد. فرانک هربرت این اثر را بر اساس سبک زندگی جوامع اعراب بدوی نوشته است. فضای صحرا نشینی و زندگی کلونی از ویژگی‌های اصلی این اثر به حساب می‌آید. با این حال کدامیک از عناصر این رمان شگفت انگیز را در اقتباس سینمایی این اثر مشاهده می‌کنیم؟

لایواکشن تل‌ماسه محصول سال ۲۰۲۱ در حقیقت دومین اقتباس سینمایی این رمان است. اولین فیلم سینمایی Dune درسال ۱۹۸۴ ساخته شد و دیوید لینچ وظیفه کارگردانی آن را برعهده داشت. با این حال این اثر موفق نشد تا به یک فیلم ماندگار تبدیل شود و به نوعی یک شکست تجاری به حساب می‌آید. اما اوضاع برای لایواکشن تل‌ماسه محصول سال ۲۰۲۱ فرق می‌کند. با توجه به عملکرد خوب این اثر در سینماهای جهان و استفاده از کادری مجرب در کابینه خود به نظر می‌رسد که این بار با اثری به مراتب قوی‌تر روبه‌رو هستیم.

۱۰. روان سازی دیالوگ‌ها

یکی از مواردی که بسیار در رمان تل‌ماسه به چشم می‌آید دیالوگ‌ها و مونولوگ‌های طولانی و عمیق آن است که بدون شک آوردن همه آنها روی پرده سینما کار دشواری خواهد بود و همین امر موجب دردسر دیوید لینچ شد. دیوید لینچ بسیار به مونولوگ‌های طولانی رمان اتکا کرده بود و این موضوع برای بینندگان عذاب‌ آور شد. اما به نظر می‌رسد ویلنوو از اشتباه همکار خود درس عبرت گرفته و در فیلم Dune می‌بینیم که دیالوگ‌های فیلم به گونه‌ای تغییر کرده‌اند که منظور هربرت را حفظ کرده اما با این حال جنبه سینمایی خود را نیز حفظ کرده‌اند. به عنوان مثال صحبت‌های مادر مقدس با پل در ابتدای فیلم را بیاد بیاورید، این مکالمه به اندازه کافی گیج کننده است، تصور کنید در اصل این مکالمه در کتاب دوبرابر آنچه که در فیلم دیدید عمیق و پیچ در پیچ است.

۹. هویت بارون

هویت بارون در حقیقت کثیف‌تر از آنچه که در فیلم می‌بینید است. در کتاب از بارون به عنوان یک مرد که از نظر اخلاقی دچار فساد بوده و به پسر‌های نوجوان نظر دارد یاد می‌شود. او در حقیقت خیال‌های کثیفی در رابطه با پل در سر می‌پروراند. هربرت از بارون به عنوان نماد یک فرد فاسد که مستقیما با شرارت در ارتباط است نام می‌برد. اگر به صحنه مرگ دوک لتو در فیلم توجه کنید متوجه خواهید شد که اگرچه ویلننو عاقلانه این موضوع را کمرنگ‌تر از آنچه که در حقیقت است مطرح کرده، اما شاید زیرپوستی به آن اشاره کرده است.

۸. پل چگونه به یک Mentat تبدیل شد؟

در دنیای فیلم Dune خبری از تکنولوژی به معنای امروزی نیست، استفاده از هوش مصنوعی تابو شده و انسان‌ها تنها به توانایی‌های فردی خود اتکا می‌کنند. در همین راستا افرادی سخت آموزش می‌بینند که ذهن خود را مانند یک کامپیوتر قوی کرده و به اصطلاح به یک Mentats تبدیل شوند. در رمان تل‌ماسه به پل گفته می‌شود که او به طور مخفیانه آموزش دیده است که یک مِنتِیت (Mentats) باشد. در فیلم مشاهده می‌کنیم که پل تصور می‌کند توانایی‌های عجیبی که دارد به آموزش‌هایی که برای منتیت شدن دیده مرتبط است، با این حال در فیلم هیچ صحنه‌ای را نمی‌بینیم که پل برای منتیت شدن در آن آموزش ببیند.

۷. ساز ۹ تار گورنی کجاست؟

در کتاب گورنی (Gurney) علاوه بر آنکه مربی رزمی پل باشد، به طور کلی به عنوان یک رزمنده و جنگجو شناخته می‌شود. اما گورنی علاوه بر رزمنده بودن، نوازنده و خواننده ماهری است که در طول داستان رمان آهنگ‌های زیادی می‌خواند. او سازی ۹ تار به نام Baliset می‌نوازد که بسیار محبوب است. با توجه به اینکه این فیلم تنها نصف جلد اول رمان را تعریف می‌کند منطقی است که به این موضوع اشاره‌ای نشود، با این حال هنگامی که او و پل به تمرین می‌پردازند به این موضوع اشاره می‌شود و گورنی ترانه‌ای شبیه به شعر می‌خواند.

۶. خیانت بانو جسیکا

در رمان تل‌‌ماسه اعضای سلطنتی آتریدیس می‌دانند که شخص خائنی در میان آن‌ها وجود دارد و در ابتدا آنها به خصوص Harkonnens به بانو جسیکا مشکوک می‌شوند. با این حال اگرچه به سرعت همه چیز مشخص شده و شک همه و دوک لتو برطرف می‌شود، برخی از سوالات بی پاسخ مانده و ذهن برخی افراد همچنان درگیر این موضوع باقی می‌ماند. در فیلم Dune اشاره دقیقی به این موضوع نشده و فیلم بسیار ساده و مختصر از کنار آن رد می‌شود. اگرچه با توجه به این امر که ماجرای مذکور در نیمه پایانی کتاب مطرح می‌شود، ممکن است در دنباله فیلم Dune به آن پرداخته شود.

۵. سربازان Sardaukar خود را ارتش Harkonen معرفی نمی‌کنند

هنگامی که سربازان Sardaukar به خانه آترییدی‌ها یعنی آراکیس حمله می‌کنند، در جهت پاک نگه‌داشتن نام پادیشا، خود را به ارتش Harkonnen تبدیل می‌کنند، با این حال در فیلم تل‌ماسه می‌بینیم که آنها با زره‌های مخصوص خود وارد کاخ شده و اشاره‌ای به سربازان Harkonnen نمی‌شود. بدون شک این امر به این دلیل است که پادیشا مطمئن بوده است که هیچ فردی زنده از آنجا بیرون نخواهد آمد و به علت محدودیت زمانی فیلم این مورد حذف شده است.

۴. مرگ Kynes

جزئیات زیادی در رابطه با Doctor Liet Kynes در فیلم تل‌ماسه ۲۰۲۱ تغییر کرده است. در حقیقت در رمان تل‌‌ماسه او یک مرد است اما در این فیلم با نسخه مونث او روبه‌رو می‌شویم. علاوه بر این موضوع، مرگ دکتر در رمان بسیار نسبت به آنچه که در فیلم دیدیم متفاوت است. در رمان تل‌‌ماسه او در بین بیابان‌ها رها شده و در نهایت به وسیله انفجار اسپایس در بین ماسه‌ها می‌میرد. با این حال در فیلم مشاهده می‌کنیم که او تلاش می‌کند تا فرار کرده و خود را نجات دهد اما در نهایت ارتش Sardaukar به او چاقو زده و یکی از کرم‌های تل‌ماسه آنها را می‌بلعد.

۳. در صحنه The Sandcrawler به پل اسپایس بیشتری داده می‌شود

در صحنه Sandcrawler هنگامی که Kynes به پل، گورنی و لتو نحوه استخراج و بهره‌برداری ملانژ، اسپایس کرم‌های تل‌ماسه را نشان می‌دهد، ناگهان یکی از کرم‌های تل‌ماسه ظاهر شده و تلاش می‌کند تا دستگاه را ببلعد. در این بین پل در ساختمان می‌ماند و از پنجره به کرم غول‌پیکر نگاه می‌کند، اما آنچه در فیلم مشاهده کردیم متفاوت است. پل ساختمان را ترک کرده و در مقابل کرم هیولا قرار گرفته و خود را در معرض اسپایس می‌یابد، سپس گورنی به کمک او آمده تا او را از بلعیده شدن نجات دهد.

۲. پل توانایی‌های خود را از مادرش پنهان می‌کند

در فیلم تل‌ماسه شاهد این امر هستیم که پل جزییات توانایی‌های خود و رویاهایی که می‌بیند را با مادرش درمیان می‌گذارد با این حال که در سری رمان تل‌ماسه او چیزی در این رابطه به جسیکا نمی‌گوید و احتمالا جسیکا با توجه به توانایی‌های خاصی که دارد خود به این امر پی می‌برد.

۱. توصیه‌های چانی به پل قبل از مبارزه با جامیس

هنگامی که جسیکا و پل در سفر خود با افرادی به ظاهر یاغی که در حقیقت همان مردم Fremen هستند روبه‌رو می‌شوند، جامیس از اینکه جسیکا به عنوان یک زن در مبارزه از او پیشی گرفته است خشمگین شده و پل را به یک مبارزه تا سر حد مرگ دعوت می‌کند. در این بین چانی به سراغ پل آمده و خنجری منحصر به فرد به او می‌دهد که از بدن کرم‌های تل‌ماسه ساخته شده و او را برای نحوه مبارزه با جامیس راهنمایی می‌کند. این درحالی است که در فیلم Dune چانی تنها خنجر اسرارآمیز را به پل داده و عنوان می‌کند این خنجر با ارزش بوده و مرگ پل هنگامی که این خنجر را همراه خود دارد، افتخار آمیز خواهد بود.

فیلم Dune تنها مربوط نیمی از جلد اول رمان تل‌ماسه است و بدیهی است که پایان این اثر باز بوده و داستان نا‌ تمام رها شود. بدون شک در دنباله این اثر، داستان پر و بال بیشتری به خود می‌گیرد.


نظرات

guest
0 دیدگاه
Inline Feedbacks
View all comments
بالا